HONOROWE OBYWATELSTWO MIASTA
(Nie pokazano 3 wersji utworzonych przez jednego użytkownika) | |||
Linia 203: | Linia 203: | ||
|- | |- | ||
| style="vertical-align:top" | 24 VIII 2000 <br/> uroczystość wręczenia dla większości: <br/> 15 XII 2000 w Dworze Artusa | | style="vertical-align:top" | 24 VIII 2000 <br/> uroczystość wręczenia dla większości: <br/> 15 XII 2000 w Dworze Artusa | ||
− | | style="vertical-align:top" | Działacze [[WOLNE ZWIĄZKI ZAWODOWE WYBRZEŻA | Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża]] i sygnatariusze porozumień sierpniowych w 1980: [[BĄDKOWSKI LECH, pisarz, dziennikarz, honorowy obywatel Gdańska | Lech Bądkowski]] (pośmiertnie), [[KRZYWONOS-STRYCHARSKA HENRYKA, działaczka opozycji demokratycznej, honorowa obywatelka Gdańska | Henryka Krzywonos]], [[BOROWCZAK JERZY, polityk, działacz związkowy, honorowy obywatel Gdańska | Jerzy Borowczak]], Stefan Lewandowski, [[BORUSEWICZ BOGDAN, polityk, honorowy obywatel Gdańska | Bogdan Borusewicz]], [[LIS BOGDAN, radny, poseł, honorowy obywatel miasta Gdańska | Bogdan Lis]], [[DUDA-GWIAZDA JOANNA, inżynier, działaczka opozycji demokratycznej | Joanna Duda-Gwiazda]], [[PIENKOWSKA ALINA, działaczka opozycji demokratycznej, honorowa obywatelka Gdańska, patronka ulicy | Alina Pienkowska]], [[FELSKI BOGDAN, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Bogdan Felski]], [[PRĄDZYŃSKI LUDWIK, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Ludwik Prądzyński]], [[GRUSZECKI WOJCIECH, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Wojciech Gruszecki]], Józef Przybylski, [[GWIAZDA ANDRZEJ, działacz polityczny, honorowy obywatel Gdańska | Andrzej Gwiazda]], Jerzy Sikorski, Stefan Izdebski, Lech Sobieszek, [[KMIECIK JERZY, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Jerzy Kmiecik]], [[STANNY TADEUSZ, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Tadeusz Stanny]], Zdzisław Kobyliński, Andrzej Kołodziej, [[WALENTYNOWICZ ANNA, działaczka opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska, patronka skweru | Anna Walentynowicz]], Florian Wiśniewski | + | | style="vertical-align:top" | Działacze [[WOLNE ZWIĄZKI ZAWODOWE WYBRZEŻA | Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża]] i sygnatariusze porozumień sierpniowych w 1980: [[BĄDKOWSKI LECH, pisarz, dziennikarz, honorowy obywatel Gdańska | Lech Bądkowski]] (pośmiertnie), [[KRZYWONOS-STRYCHARSKA HENRYKA, działaczka opozycji demokratycznej, honorowa obywatelka Gdańska | Henryka Krzywonos]], [[BOROWCZAK JERZY, polityk, działacz związkowy, honorowy obywatel Gdańska | Jerzy Borowczak]], [[LEWANDOWSKI STEFAN, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska| Stefan Lewandowski]], [[BORUSEWICZ BOGDAN, polityk, honorowy obywatel Gdańska | Bogdan Borusewicz]], [[LIS BOGDAN, radny, poseł, honorowy obywatel miasta Gdańska | Bogdan Lis]], [[DUDA-GWIAZDA JOANNA, inżynier, działaczka opozycji demokratycznej | Joanna Duda-Gwiazda]], [[PIENKOWSKA ALINA, działaczka opozycji demokratycznej, honorowa obywatelka Gdańska, patronka ulicy | Alina Pienkowska]], [[FELSKI BOGDAN, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Bogdan Felski]], [[PRĄDZYŃSKI LUDWIK, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Ludwik Prądzyński]], [[GRUSZECKI WOJCIECH, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Wojciech Gruszecki]], Józef Przybylski, [[GWIAZDA ANDRZEJ, działacz polityczny, honorowy obywatel Gdańska | Andrzej Gwiazda]], [[SIKORSKI JERZY, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska| Jerzy Sikorski]], Stefan Izdebski, [[SOBIESZEK LECH, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska| Lech Sobieszek]], [[KMIECIK JERZY, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Jerzy Kmiecik]], [[STANNY TADEUSZ, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska | Tadeusz Stanny]], [[KOBYLIŃSKI ZDZISŁAW, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska| Zdzisław Kobyliński]], [[KOŁODZIEJ ANDRZEJ, działacz opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska| Andrzej Kołodziej]], [[WALENTYNOWICZ ANNA, działaczka opozycji demokratycznej, honorowy obywatel Gdańska, patronka skweru | Anna Walentynowicz]], Florian Wiśniewski |
| style="vertical-align:top" | W 20. rocznicę podpisania porozumień sierpniowych i powstania NSSZ „Solidarność”; przyjęcia tytułu odmówiła Anna Walentynowicz; Stefan Izdebski odebrał tytuł 18 II 2009; w 2003 ogłoszono, że Florian Wiśniewski był tajnym współpracownikiem SB, podjęto (bezskuteczną) próbę usunięcia go z listy honorowych obywateli. | | style="vertical-align:top" | W 20. rocznicę podpisania porozumień sierpniowych i powstania NSSZ „Solidarność”; przyjęcia tytułu odmówiła Anna Walentynowicz; Stefan Izdebski odebrał tytuł 18 II 2009; w 2003 ogłoszono, że Florian Wiśniewski był tajnym współpracownikiem SB, podjęto (bezskuteczną) próbę usunięcia go z listy honorowych obywateli. | ||
|- | |- |
Aktualna wersja na dzień 12:37, 25 lip 2024
HONOROWE OBYWATELSTWO MIASTA, przyznawane osobom szczególnie zasłużonym dla miasta, niezależnie od miejsca zamieszkania, nawiązuje do dawnych praw miejskich. Ustanowione przez pruską ustawę o samorządzie z 17 III 1831, obowiązującą w Gdańsku do 1920. Z honorowym obywatelstwem nie wiązały się żadne przywileje, wnioski zgłaszało prezydium Rady Miejskiej lub Zarząd Miasta, wygasało z chwilą śmierci. Nominatowi wręczano dyplom podczas uroczystego bankietu. W latach 1831–1919 w Gdańsku wyróżniono tym tytułem 26 osób. W okresie II Wolnego Miasta Gdańska (WMG) brak było ustawodawstwa w tej kwestii, w nawiązaniu do dawnych pruskich ustaw nadano tytuł trzem osobom. W trakcie II wojny światowej Zarząd Miasta przyznał jedno honorowe obywatelstwo, w okresie 1945–1990, mimo braku ogólnopolskich przepisów, Rada Miejska zadecydowała o przyznaniu czterech dalszych. Na podstawie ustawy o samorządach z 8 III 1990 Rada Miasta 6 IV 1993 podjęła uchwałę o zasadach przyznawania honorowego obywatelstwa.
Brak uzgodnień w sprawie odebrania honorowego obywatelstwa był powodem licznych dyskusji, głównie dotyczących cofnięcia nadania tytułu zbrodniarzom wojennym ( Albert Forster, Adolf Hitler, Hermann Göring) czy przedstawicielom reżimu komunistycznego (Bolesław Bierut, Konstanty Rokossowski, Paweł Batow, Wiktor Kulikow). Sprawę odebrania im tytułu podnosił (w 2000) zwłaszcza ks. Henryk Jankowski, a nazistowskim zbrodniarzom (w 2008) Hans-Lothar Fauth (obaj otrzymali honorowe obywatelstwo – w 2000 i 1994). Nieformalne stanowisko władz Gdańska zakładało, że wygasa ono z chwilą śmierci uhonorowanego, dlatego nie trzeba tworzyć odrębnych przepisów. Sprzeczność z praktyką ujawniła się w 1998, z chwilą przyznania pośmiertnego honorowego obywatelstwa obrońcom ( obrona) Poczty Polskiej i Westerplatte, a w 2000 działaczom Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i sygnatariuszom porozumień sierpniowych z 1980 (w tym niektórym osobom pośmiertnie). W 2006 dyskusja rozgorzała na nowo po ujawnieniu przez Güntera Grassa jego służby w formacjach SS. 27 XI 2008 Rada Miasta wydała oświadczenie, że w sprawie honorowego obywatelstwa sprzed 1945 stosuje punkt 3. dekretu Krajowej Rady Narodowej z 30 III 1945 o utworzeniu województwa gdańskiego, mówiący o utraceniu mocy na obszarach byłego II WMG wszystkich przepisów sprzecznych z ustrojem demokratycznego państwa polskiego. Uznano to za wystarczające, by honorowe obywatelstwo nadane przez władze II WMG i III Rzeszę uznać za niebyłe. W wypadku tytułów nadanych przed 1990 powołano się na uchwałę Rady Miasta z 18 XII 1990, która wyliczając wcześniejsze akty prawne nadal obowiązujące, nie przywołała wcześniejszych uchwał w sprawie honorowego obywatelstwa, czyli tym samym uznała je za niebyłe. Obecnie za honorowych obywateli uważa się prawnie tylko tych, którzy otrzymali tytuły po 1990. Fakt prawny nie zmienia jednak faktów historycznych, że honorowi obywatele byli i przed tą datą i nie ma wpływu na podawanie tego w ich życiorysach.
Honorowy obywatel podczas uroczystej sesji Rady Miasta oprócz dyplomu i wpisu do księgi pamiątkowej wyróżniony otrzymuje replikę dawnego krzesła w stylu gdańskim, prawo do bezpłatnych przejazdów środkami komunikacji miejskiej (od kwietnia 2007 wprowadzono specjalne legitymacje) i miejsce pochówku w Alei Zasłużonych na cmentarzu komunalnym. 7 III 2019 Rada Miasta Gdańska zadecydowała o pośmiertnym odebraniu honorowego obywatelstwa ks. Henrykowi Jankowskiemu w związku z podejrzeniami o popełnione przez niego czyny pedofilskie.
Tytułem honorowym, niższym rangą od honorowego obywatela, był do 1945 starszy obywatel (Stadtältester). Od 1996 najwyższymi wyróżnieniami miasta Gdańska po honorowym obywatelstwie są równoważne Medal św. Wojciecha i Medal księcia Mściwoja II.
Data przyznania i wręczenia | Imię i nazwisko | Funkcja, zasługi |
---|---|---|
Marzec 1831 | Johann Friedrich Constantin von Lossau | Generał lejtnant, 1825–1831 komendant twierdzy Gdańsk i dowódca 2. dywizji piechoty; tytuł z chwilą opuszczenia Gdańska. |
Koniec 1831 | Wilhelm Baum | Doktor medycyny, kierownik Szpitala Miejskiego w Gdańsku; tytuł za kierowanie walką z epidemią cholery w Gdańsku w 1831 roku. |
1833 | Gustav Adolph Leo | Dyrektor generalny rejencji gdańskiej; tytuł z chwilą zakończenia pracy na tym stanowisku. |
Luty 1841 | Johann Karl Rothe | Prezydent rejencji Gdańska; tytuł przy przejściu na emeryturę. |
6 II 1842 | Jacob Friedrich von Rüchel-Kleist | Generał lejtnant, generał-gubernator twierdzy Gdańsk; tytuł na 50-lecie służby wojskowej. |
17 II 1847 uroczystość wręczenia: 20 II 1847 w Nowym Porcie |
Paul Matthias Wundsch | Od 17 II 1847 królewski inspektor celny w Nowym Porcie; tytuł za 50 lat służby i popieranie rozwoju gdańskiego handlu. |
13 VI 1849 | Adolf Heinrich Wilhelm von Grabow | Generał lejtnant, gubernator Gdańska; tytuł nadany przed objęciem stanowiska dowódcy okręgu wojskowego w Szczecinie. |
1 IX 1849 | ks. Stanisław Kostka Rosołkiewicz | Proboszcz Kaplicy Królewskiej; tytuł w 50-lecie kapłaństwa. |
7 XI 1849 | Emil Friedrich Götz | Lekarz, kierownik Szpitala Miejskiego w Gdańsku; tytuł za zasługi w walce z epidemiami cholery. |
30 XI 1853 uroczystość wręczenia: 19 XII 1853 w Berlinie |
Otto Theodor von Manteuffel (3 II 1805 Lübben, Niemcy – 26 XI 1882 Krossen k. Luckau) |
Polityk, minister spraw wewnętrznych Prus, od 19 XII 1850 do 5 XI 1858 premier Prus; tytuł za zasługi polityczne. |
16 XII 1856 | Friedrich Wilhelm Clausewitz | 1842–1875 prezydent gdańskiej policji, organizator pierwszej w Gdańsku zawodowej straży pożarnej; tytuł w 25-lecie pracy zawodowej. |
5 VI 1863 | Robert Ludwig Werner Blumenthal | 1841–1863 prezydent rejencji gdańskiej, czynny w sprawach miasta; tytuł przed mianowaniem na prezydenta rejencji w Sigmaringen (Badenia-Wirtembergia). |
5 XII 1865 | Matthias Gotthilf Löschin | Pedagog, historyk, członek Rady Miejskiej; tytuł za wybitne zasługi na niwie oświaty, nauki i kultury w 50-lecie pracy zawodowej. |
6 I 1885 uroczystość wręczenia: 10 II 1885 w Berlinie |
Eduard Friedrich Wiebe | Inżynier budownictwa, projektant systemu kanalizacyjnego Gdańska i osuszenia Dolnego Miasta; tytuł z okazji 80. urodzin. |
4 IX 1888 uroczystość wręczenia: 6 XI 1889 w Berlinie |
Karl Adolf Ernsthausen | 1879–1888 nadprezydent prowincji Prusy Zachodnie w Gdańsku, 1879–1880 prezydent rejencji gdańskiej, organizator życia administracyjnego i społecznego. |
10 VII 1890 | Leopold von Winter | Nadburmistrz Gdańska 1863–1890, jedna z najwybitniejszych osobowości miasta 2. połowy XIX w.; tytuł po przejściu na emeryturę. |
3 I 1893 | Julius Albert Licht | Inżynier budownictwa, architekt, 1856–1893 miejski radca budowlany, miał decydujący wpływ na inwestycje budowlane; tytuł w związku z przejściem na emeryturę. |
21 III 1894 uroczystość wręczenia: 20 X 1894 w Berlinie |
Leo von Caprivi (24 II 1831 Berlin – 6 II 1899 Skórzyn k. Krosna Odrzańskiego) |
Od 20 III 1890 do 1892 roku kanclerz Niemiec, 1890–1894 premier Prus; tytuł za wkład w rozwój wolnego handlu, przede wszystkim z Rosją. Dyplom ozdobiony malunkami Adolfa Männchena z widokami Gdańska. |
9 XI 1895 | Heinrich Rickert | Poseł Gdańska do Reichstagu; tytuł za reprezentowanie interesów Gdańska, pozyskiwanie dotacji na inwestycje przemysłowe, portowe i drogowe; w 25-lecie pracy parlamentarnej. |
25 III 1896 | Carl Otto Steffens | Przewodniczący Rady Miejskiej 1881–1898; tytuł w 70. rocznicę urodzin za wkład w rozwój gdańskiego przemysłu, portu, żeglugi, kultury i oświaty. |
12 IV 1897 miejsce i uroczystość wręczenia: 14 IV 1897 w Dworze Artusa |
Richard Theodor Damme | Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej 1864–1899, prezes korporacji kupców gdańskich 1884–1901. |
2 VI 1898 miejsce wręczenia: Zakład Kształcenia Położnych; bankiet wieczorem w sali Bractwa Strzeleckiego |
Georg Friedrich Heinrich Abegg | Lekarz w Gdańsku, położnik, prezes Fundacji Abegga; tytuł w 50-lecie pracy. |
1 V 1899 | Gustav Heinrich Gossler | Prawnik, 1891–1902 nadprezydent prowincji Prusy Zachodnie ze stolicą w Gdańsku; tytuł za uzyskanie w 1899 zgody cesarza Wilhelma II na powołanie Technische Hochschule. |
15 II 1903 | Carl Hermann Emil Berenz | Kupiec, przewodniczący Rady Miejskiej 1899–1901; tytuł za działalność społeczną w 70. urodziny. |
6 VIII 1915 data wręczenia: zapewne 24 IX 1915 |
Paul von Beneckendorff Hindenburg (2 X 1847 Poznań – 2 VIII 1934 Ogrodzieniec / Neudeck k. Ostródy) |
Feldmarszałek, 1925–1933 prezydent Niemiec; tytuł za zwycięstwa z 1914 roku. |
6 VIII 1915 | August Anton Ludwig von Mackensen | Feldmarszałek, 1893–1898 dowódca regimentu huzarów w Gdańsku, 1901–1908 dowódca brygady huzarów w Gdańsku; tytuł za działania wojenne z 1914 roku. |
3 X 1925 miejsce wręczenia: Monachium |
Max Halbe | Dramaturg, powieściopisarz; tytuł w 60-lecie urodzin. |
14 VII 1933 uroczystość wręczenia: 11 VIII 1933 w Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta |
Albert Maria Forster | 15 X 1930 specjalny pełnomocnik Adolfa Hitlera w Gdańsku, od października 1939 gauleiter Okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie; tytuł za zwycięstwo NSDAP w wyborach w Gdańsku. |
Uroczystość wręczenia: 20 IV 1939 w kancelarii Rzeszy w Berlinie |
Adolf Hitler (20 IV 1889 w Braunau, Austria – 30 IV 1945 Berlin) |
Kanclerz III Rzeszy; tytuł z inicjatywy gauleitera Alberta Forstera i Senatu II Wolnego Miasta Gdańska z okazji 50. urodzin. |
Uroczystość wręczenia: 12 I 1943 w Berlinie |
Hermann Wilhelm Göring (12 I 1893 Rosenheim – 15 X 1946 Norymberga) |
Marszałek III Rzeszy, dowódca Luftwaffe; tytuł z inicjatywy gauleitera Alberta Forstera z okazji 50. urodzin. Za futerał dyplomu służyła podstawa modelu okrętu „Peter von Danzig”. |
7 VII 1947 | Bolesław Bierut, właśc. Bolesław Biernacki (18 IV 1892 Rury Jezuickie, ob. część Lublina – 12 III 1956 Moskwa) |
Prezydent PRL od 1947, premier PRL od 1952; Rada Miejska przyznała tytuł przez aklamację, licząc na wsparcie finansowe obchodów 950-lecia Gdańska. |
30 III 1949 uroczystość wręczenia: 10 IV 1949 w Legnicy |
Konstanty Rokossowski (21 XII 1896 Warszawa – 3 VIII 1968 Moskwa) |
Od 29 VI 1944 marszałek ZSRR, od 7 XI 1949 marszałek Polski, od jesieni 1944 dowódca II Frontu Białoruskiego, walczącego następnie na Pomorzu Gdańskim; tytuł w 4. rocznicę zdobycia Gdańska, przyznany mocą wspólnej uchwały Miejskich Rad Narodowych Gdańska, Gdyni i Sopotu, przyjętej w gmachu Opery Bałtyckiej. |
30 III 1965 uroczystość wręczenia: podczas akademii w Hali Stoczni Gdańskiej z okazji 20-lecia zajęcia Gdańska |
Paweł Batow (1 VI 1897 Flisowo, gubernia jarosławska – 19 IV 1985 Moskwa) |
W marcu 1945 dowódca 65. armii atakującej Gdańsk od strony Kolbud, Oruni, Żukowa i Siedlec, z punktem dowodzenia na Biskupiej Górce; generał armii ZSRR. |
19 II 1977 uroczystość wręczenia: 21 II 1977 w Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta |
Wiktor Kulikow (5 VII 1921 Wierchniaja Liubowsza, Kraj Stawropolski – 28 V 2013 Moskwa) |
Szef sztabu 66. gwardyjskiej brygady pancernej, która w marcu 1945 walczyła w Gdańsku-Oruni (dworzec towarowy przy ul. Toruńskiej); od 1976 marszałek ZSRR; inicjatywa nadania honorowego obywatelstwa wyszła od władz państwowych. |
18 V 1993 uroczystość wręczenia: 26 VII 1993 w Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta |
Günter Grass | Pisarz, noblista. |
8 III 1994 uroczystość wręczenia: 14 III 1994 w Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta |
Hans-Lothar Fauth | Radny Lubeki, od 1981 organizator pomocy dla Gdańska. |
25 V 1994 uroczystość wręczenia: 28 VI 1994 w Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta |
Gerard Labuda (28 XII 1916 Nowa Wieś k. Kartuz – 1 X 2010 Poznań) |
Historyk, mediewista, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu, pracownik Polskiej Akademii Nauk, autor prac naukowych o Gdańsku i Pomorzu. |
25 V 1994 uroczystość wręczenia: 28 VI 1994 w Sali Czerwonej Ratusza Głównego Miasta |
Ignacy Adamczewski | Fizyk, prof. Politechniki Gdańskiej, specjalista z dziedziny jonizacji i przewodnictwa elektrycznego ciekłych dielektryków. |
8 IX 1994 uroczystość wręczenia: 7 XI 1994 w Dworze Artusa |
Hans Koschnick | Polityk, burmistrz i prezydent Bremy 1967–1985; tytuł za zasługi dla współpracy polsko-niemieckiej. |
24 IV 1997 uroczystość wręczenia: 30 VI 1997 w Dworze Artusa |
George Herbert Walker Bush (ur. 12 VI 1924 Milton, USA) |
Prezydent USA 1989–1993; tytuł za wkład w działania na rzecz demokracji w Polsce. |
24 IV 1997 uroczystość wręczenia: 30 VI 1997 w Dworze Artusa |
Richard Karl von Weizsäcker (15 IV 1920 Stuttgart – 31 I 2015 Berlin) |
Prezydent RFN od 1 VII 1984 do 30 VI 1994; tytuł za wkład na rzecz demokracji w Polsce. |
24 IV 1997 uroczystość wręczenia: 30 VI 1997 w Dworze Artusa |
Lech Wałęsa | Przywódca Solidarności, prezydent Polski 1990–1995, noblista; tytuł za działania na rzecz demokracji w Polsce. |
18 IX 1997 uroczystość wręczenia: 12 XII 1997 w Dworze Artusa |
Marian Kołodziej | Scenograf związany z Teatrem Wybrzeże; tytuł za całokształt twórczości artystycznej. |
19 III 1998 uroczystość wręczenia: 3 V 1998 w Dworze Artusa |
Ryszard Kukliński (13 VI 1930 Warszawa – 11 II 2004 Tampa, USA) |
Pułkownik Wojska Polskiego i armii amerykańskiej, agent CIA, przekazywał informacje dotyczące Układu Warszawskiego i wprowadzenia stanu wojennego w Polsce w 1981. |
21 V 1998 uroczystość wręczenia: 31 VIII 1999 w Ratuszu Staromiejskim |
członkowie załogi Westerplatte z 1939 | Tytuł przyznano 210 imiennie ustalonym członkom załogi, w tym 23 żyjącym, reszcie pośmiertnie; dyplom odebrały osobiście 2 osoby, pozostałym dostarczono go lub przesłano pocztą. |
21 VI 1998 uroczystość wręczenia: 31 VIII 1999 w Ratuszu Staromiejskim |
obrońcy Poczty Polskiej w Gdańsku w 1939 | 56 tytułów nadanych pośmiertnie, dyplomy odebrali członkowie rodzin. |
24 VIII 2000 uroczystość wręczenia dla większości: 15 XII 2000 w Dworze Artusa |
Działacze Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i sygnatariusze porozumień sierpniowych w 1980: Lech Bądkowski (pośmiertnie), Henryka Krzywonos, Jerzy Borowczak, Stefan Lewandowski, Bogdan Borusewicz, Bogdan Lis, Joanna Duda-Gwiazda, Alina Pienkowska, Bogdan Felski, Ludwik Prądzyński, Wojciech Gruszecki, Józef Przybylski, Andrzej Gwiazda, Jerzy Sikorski, Stefan Izdebski, Lech Sobieszek, Jerzy Kmiecik, Tadeusz Stanny, Zdzisław Kobyliński, Andrzej Kołodziej, Anna Walentynowicz, Florian Wiśniewski | W 20. rocznicę podpisania porozumień sierpniowych i powstania NSSZ „Solidarność”; przyjęcia tytułu odmówiła Anna Walentynowicz; Stefan Izdebski odebrał tytuł 18 II 2009; w 2003 ogłoszono, że Florian Wiśniewski był tajnym współpracownikiem SB, podjęto (bezskuteczną) próbę usunięcia go z listy honorowych obywateli. |
24 VIII 2000 uroczystość wręczenia: 15 XII 2000 w Dworze Artusa |
ks. Henryk Jankowski | Proboszcz parafii św. Brygidy, kapelan Solidarności, uchwałą Rady Miasta z 7 III 2019 tytuł odebrano |
24 VIII 2000 uroczystość wręczenia: 31 VIII 2000 w Dworze Artusa |
Margaret Hilda Thatcher (13 X 1924 Grantham – 8 IV 2013 Londyn) |
Premier Wielkiej Brytanii 1979–1990; tytuł w 20-lecie strajków sierpniowych za wspieranie Solidarności i demokratycznej opozycji. |
24 VIII 2000 dyplom przekazany drogą dyplomatyczną |
Ronald Reagan (6 II 1911 Tampico – 5 VI 2004 Bel Air, Kalifornia) |
Prezydent USA 1981–1989; tytuł w 20-lecie strajków sierpniowych za wspieranie Solidarności i demokratycznej opozycji. |
24 I 2002 uroczystość wręczenia: 14 V 2002 w Dworze Artusa |
Andrzej Januszajtis | Fizyk, znawca i popularyzator historii Gdańska, przewodniczący Rady Miasta 1990–1994. |
29 VIII 2002 dyplom nieodebrany |
Zbigniew Kazimierz Brzeziński (28 III 1928 Warszawa – 26 V 2017 Falls Church, Wirginia, USA) |
Amerykański politolog, 1977–1981 doradca ds. bezpieczeństwa prezydenta USA Jamesa Cartera; tytuł w uznaniu zasług. |
29 VIII 2002 uroczystość wręczenia: 6 X 2002 w Dworze Artusa |
Jan Nowak-Jeziorański, właśc. Zdzisław Jeziorański (3 X 1914 Berlin – 20 I 2005 Warszawa) |
Polityk, politolog, żołnierz Armii Krajowej; tytuł w uznaniu zasług na rzecz niepodległej, demokratycznej Polski. |
29 VIII 2002 uroczystość wręczenia: 28 IV 2003 w Dworze Artusa |
Dieter Schenk (ur. 4 III 1937 Frankfurt n. Menem) |
Prawnik, pracownik policji, działacz Amnesty International, opublikował w Niemczech książkę Poczta Polska w Gdańsku – dzieje niemieckiego zabójstwa sądowego; przyczynił się do przeprowadzenia w 1998 przez sąd krajowy w Lubece rewizji nadzwyczajnej procesu obrońców Poczty Polskiej w 1939; tytuł nadany na wniosek rodzin zamordowanych pocztowców. |
10 VII 2003 uroczystość wręczenia: 29 IV 2004 podczas sesji Rady Miasta (odebrał syn, Zygmunt jr) |
Zygmunt Chychła | Bokser, zdobył pierwszy polski złoty medal olimpijski po II wojnie światowej: 1952 Helsinki). |
18 X 2004 | ks. Stanisław Bogdanowicz | Proboszcz kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny 1979, pisarz, historyk. |
31 I 2008 | Ryszard Kaczorowski (ur. 26 XI 1919 Białystok – 10 IV 2010 Smoleńsk) |
Ostatni prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie: 19 VII 1989 – 22 XII 1990. |
23 IV 2009 uroczystość wręczenia: 21 VI 2010 w Dworze Artusa |
Tadeusz Mazowiecki (18 IV 1927 Płock – 28 X 2013 Warszawa) |
Premier Rzeczypospolitej Polskiej (1989–1990); tytuł za walkę z systemem, reformy gospodarcze i działania na rzecz pojednania polsko-niemieckiego. |
23 IV 2009 uroczystość wręczenia: 19 V 2010 w Ludwigshafen |
Helmut Kohl (3 IV 1930 – 16 VI 2017) |
Kanclerz Niemiec (1982–1998); tytuł za działania na rzecz pojednania polsko-niemieckiego. |
26 V 2011 uroczystość wręczenia: 18 VI 2011 w Dworze Artusa |
Ludwik Wiśniewski | Dominikanin, duszpasterz akademicki przy kościele św. Mikołaja 1963–1966 i 1968–1972; tytuł za „wychowanie pokoleń gdańskich niepokornych”, ukształtowanie młodych gdańskich działaczy opozycji w czasach PRL. |
26 V 2011 uroczystość wręczenia: 9 IX 2011 w Dworze Artusa |
Andrzej Zbierski | Za działalność patriotyczną i naukową. |
28 I 2016 uroczystość wręczenia: 12 III 2016 w Dworze Artusa |
Andrzej Wajda | Reżyser teatralny i filmowy; tytuł przyznany jako wyraz uznania za działania popularyzujące i promujące Gdańsk w kraju i za granicą. |
28 IV 2016 | Tadeusz Gocłowski | |
29 III 2018 uroczystość wręczenia: 26 V 2018 w Europejskim Centrum Solidarności |
Joanna Muszkowska-Penson | Za działalność publiczną i zaangażowanie w odbudowę demokratycznego państwa. |
27 II 2020 uroczystość wręczenia: 14 IX 2020 w Dworze Artusa |
małżeństwo Halina Winiarska i Jerzy Kiszkis | Za zaangażowanie obywatelskie w odbudowie demokratycznego państwa. |
25 VIII 2022 uroczystość wręczenia: 6 II 2023 w Dworze Artusa |
Danuta Mirosława Wałęsa | jako wyraz hołdu dla wszystkich żon i matek, które wspierały działaczy opozycji demokratycznej |
18 I 2024 uroczystość wręczenia: 20 III 2024 Dwór Artusa |
Jerzy Owsiak | |