FREDER CONSTANTIN, burmistrz Gdańska

Z Encyklopedia Gdańska
Wersja Blazejsliwinski (dyskusja | edycje) z dnia 17:36, 19 maj 2024

(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Constantin Freder, według Daniela Kleina, 1709

CONSTANTIN FREDER (30 I 1643 Gdańsk – 15 IX 1707 Gdańsk), burmistrz Gdańska. Był synem burmistrza Heinricha Fredera i Reginy z domu Wieder. W lutym 1659, wraz z bratem Georgiem, zapisany został do Gimnazjum Akademickiego, w 1665 studiował na uniwersytecie w Tybindze. Od końca 1668 do lata 1669 odbył podróż po Francji (opanował język francuski), następnie przebywał w Niderlandach, w Utrechcie, Groningen i Emden, do Gdańska wrócił w 1670.

11 VI 1671 otrzymał kupieckie obywatelstwo Gdańska jako tzw. Bürger-Kind (dziecko gdańskich obywateli). Od 1672 był członkiem Trzeciego Ordynku jako przedstawiciel Kwartału Rybackiego, na którego czele (jako kwatermistrz) stanął już rok później. Od 1677 był ławnikiem, od 1683 rajcą, w 1686 sędzią. Godność burmistrza piastował od 1700 (gratulował mu grzecznościowym wierszem profesor Gimnazjum Akademickiego Christoph Behr (1643–704)). Urząd pierwszego burmistrza pełnił w 1701 i 1704, drugiego – w 1700, trzeciego – w 1706 i 1707, czwartego – w 1702, 1703 i 1705. Był protoscholarchą. W 1702 i 1708 był burgrabią królewskim w Gdańsku. Przez kilka miesięcy (nie dokończył kadencji z powodu śmierci) sprawował obowiązki zarządcy posiadłości wiejskich miasta na Żuławach Gdańskich.

Jako wybitny znawca gdańskiego prawa był autorem niezachowanej i nigdy nieogłoszonej drukiem rozprawki poświęconej kwestiom dziedziczenia i spadkobrania. Pisał również łacińskie wiersze okolicznościowe, przygotował m.in. utwory żałobny po śmierci Jana Heweliusza (1684), Joachima, syna Gabriela Krumhausena (1684), Johanna Petera Titiusa (1689).

Rezydował w rodzinnej kamienicy przy Langgasse 29 (ul. Długa). 12 V 1671 ożenił się w kościele Najświętszej Marii Panny (NMP) z Elisabeth (pochowana tamże 2 X 1720 w wieku 70 lat), córką kupca Joachima (Jorgen) Bartholdiego (zm. 1667). Ojciec ośmiorga dzieci chrzczonych w kościele NMP: siedmiu córek (Elisabeth, Constantia, Adelgunde, Renate Elisabeth, Florentina, Concordia i Agathe Constantia) oraz jednego (za to pierworodnego) syna Heinricha (11 III 1675 Gdańsk – 26 XII 1735 Gdańsk), w sierpniu 1690 zapisanego do przedostatniej klasy (secundy) Gimnazjum Akademickiego, od 13 X 1705 posiadającego kupieckie obywatelstwo Gdańska (jako tzw. Bürger-Kind), ławnika (od 1718), rajcę (od 1723), na którym w linii męskiej wymarła gdańska rodzina Frederów. Z córek młodo zmarły Elisabeth (chrzest 28 X 1677), Renate Elisabeth (chrzest 2 IV 1688) oraz bliźniaczki Florentina i Concordia (chrzest 23 VII 1690). Constantia (chrzest 21 III 1681 – pochowana 30 X 1749) od ślubu w kościele NMP 22 IX 1705 była żoną rajcy Benjamina Dilgera (1673–1746), zaś Agathe Constantia (pochowana 14 IV 1730 w kościele NMP) od ślubu tamże 21 V 1726 byłą żoną wdowca Johanna Ernsta Ferbera (1692–1757).

Został pochowany 4 X 1707 w rodowej krypcie w kościele NMP. Jego portret graficzny z 1709, dołączony do druku kazania pogrzebowego autorstwa Caspara Schütza, wykonał rytownik Daniel Klein. Żegnał go okolicznościowym wierszem żałobnym rektor szkoły św. Katarzyny Johann Ernst Schröder. DK







Bibliografia:
Księga przyjęć do prawa miejskiego w Gdańsku 1536–1814, wyd. Andrzej Groth, Ewa Łączyńska-Bartoszek, Dariusz Kaczor, Gdańsk 2019, t. VI, s. 358, 422.
Księga wpisów uczniów Gimnazjum Gdańskiego 1580–1814, wyd. Zbigniew Nowak i Przemysław Szafran, Warszawa–Poznań 1974, s. 191, 258.
Weichbrodt Dorothea, Patrizier, Bürger, Einwohner der Freien und Hansestadt Danzig in Stamm- und Namentafeln vom 14.–18. Jahrhundert, Klausdorf–Schwentine 1986–1992, Bd. 1, 182.
Zdrenka Joachim, Urzędnicy miejscy Gdańska w latach 1342–1792 i 1807–1814, t. II, Gdańsk 2008, s. 103–104.

⇦ WRÓĆ
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania