HANCKE MICHAEL, pisarz miejski, autor notatnika

Z Encyklopedia Gdańska
(Różnice między wersjami)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
(korekta_EJ)
Linia 4: Linia 4:
 
'''MICHAEL HANCKE''' (pochowany 12 VIII 1644 w wieku 37 lat, Gdańsk), pisarz miejski Urzędu Wyżyny, autor notatnika. Jego dziad Andreas w 1555 był kupcem w Gubinie. Syn kramarza Michaela (pochowany 11 III 1641 w gdańskim [[KOŚCIÓŁ WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY | kościele Najświętszej Marii Panny]] (NMP) w wieku 82 lat), od 16 II 1691 posiadającego [[OBYWATELSTWO MIEJSKIE | obywatelstwo Gdańska]] i od tego roku pisarza Urzędu Wyżyny (urząd zarządzający gdańskimi posiadłościami na Wyżynie przez trzech rajców i płatnego pisarza), i jego drugiej, poślubionej w kościele NMP 28 X 1599 żony Anny (pochowana w tymże kościele 6 IV 1655 w wieku 75 lat), córki Bartholomeusa Grossa i Elisabeth. Miał siedem sióstr oraz dwóch braci: Bartholomeusa (pochowany 30 III 1677 w wieku 69 lat), który 11 XI 1650 wystarał się o potwierdzenie kupieckiego obywatelstwa Gdańska i Andreasa (ur. ok. 1620), trzykrotnie żonatego, ojca dwóch synów. <br/><br/>
 
'''MICHAEL HANCKE''' (pochowany 12 VIII 1644 w wieku 37 lat, Gdańsk), pisarz miejski Urzędu Wyżyny, autor notatnika. Jego dziad Andreas w 1555 był kupcem w Gubinie. Syn kramarza Michaela (pochowany 11 III 1641 w gdańskim [[KOŚCIÓŁ WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY | kościele Najświętszej Marii Panny]] (NMP) w wieku 82 lat), od 16 II 1691 posiadającego [[OBYWATELSTWO MIEJSKIE | obywatelstwo Gdańska]] i od tego roku pisarza Urzędu Wyżyny (urząd zarządzający gdańskimi posiadłościami na Wyżynie przez trzech rajców i płatnego pisarza), i jego drugiej, poślubionej w kościele NMP 28 X 1599 żony Anny (pochowana w tymże kościele 6 IV 1655 w wieku 75 lat), córki Bartholomeusa Grossa i Elisabeth. Miał siedem sióstr oraz dwóch braci: Bartholomeusa (pochowany 30 III 1677 w wieku 69 lat), który 11 XI 1650 wystarał się o potwierdzenie kupieckiego obywatelstwa Gdańska i Andreasa (ur. ok. 1620), trzykrotnie żonatego, ojca dwóch synów. <br/><br/>
 
Otrzymał staranne wykształcenie, znał m.in. dobrze język łaciński. Już w młodości, w czasie choroby ojca, zastępował go na urzędzie pisarza Urzędu Wyżyn i objął po nim ten urząd. W 1629 przejął od ojca również prowadzony przez niego notatnik i do skromnych wpisów od tego roku dokonywał znacznie obszerniejszych własnych. Zapisywał aktualne wydarzenia interesujące gdańskich mieszczan (polityczne i społeczne; przy opisach posługiwał się godzinami, czyli korzystał z zegara). Wpisywał do notatnika zasłyszane w gdańskich karczmach wiersze, teksty piosenek, anegdoty i dowcipy (często frywolne), nowości przekazywane drogą ustną i w formie ulotek, zamieszczał też formularze życzeń, zaproszeń, kondolencji itp. Szczególnie jednak punktował problem stosunków (wojen, rozejmów, umów) ze Szwecją, z dodatkiem antyszwedzkich wierszy i piosenek. Samych Szwedów uznawał za fałszywych chrześcijan, biedaków dokonujących wielkich niegodziwości. Król szwedzki Gustaw Adolf był według niego tyranem, ciemiężycielem i okrutnikiem, całkowitym przeciwstawieniem dobrego i sprawiedliwego polskiego króla Zygmunta III Wazy. Interesował się sprawami konfliktów religijnych w Gdańsku, sporami [[LUTERANIE | luteran]] i [[KALWINI W GDAŃSKU | kalwinistów]], przy jednoczesnej wielkiej niechęci okazywanej katolikom. Zachwycał się kościołem NMP (obliczał jego rozmiary, podawał koszt poszczególnych sprzętów wewnątrz świątyni). Uwagę poświęcał kwestiom pogody, notował jej ekstremalne stany i wyrządzone przez nią w Gdańsku straty (w 1636 odnotował zniszczenia od burzy i ulewy w [[KOŚCIÓŁ ŚW. JAKUBA (Stare Miasto) | kościele św. Jakuba]] oraz śmierć dziewki zabitej przez piorun przy [[BRAMA BOŻEGO CIAŁA | Bramie Bożego Ciała]]). Dokonane przez niego zapiski stanowią jedno z ważniejszych źródeł umożliwiających poznanie mentalności ówczesnych gdańszczan. Notatnik przechowywany jest w [[POLSKA AKADEMIA NAUK BIBLIOTEKA GDAŃSKA | Bibliotece Gdańskiej PAN]]. <br/><br/>
 
Otrzymał staranne wykształcenie, znał m.in. dobrze język łaciński. Już w młodości, w czasie choroby ojca, zastępował go na urzędzie pisarza Urzędu Wyżyn i objął po nim ten urząd. W 1629 przejął od ojca również prowadzony przez niego notatnik i do skromnych wpisów od tego roku dokonywał znacznie obszerniejszych własnych. Zapisywał aktualne wydarzenia interesujące gdańskich mieszczan (polityczne i społeczne; przy opisach posługiwał się godzinami, czyli korzystał z zegara). Wpisywał do notatnika zasłyszane w gdańskich karczmach wiersze, teksty piosenek, anegdoty i dowcipy (często frywolne), nowości przekazywane drogą ustną i w formie ulotek, zamieszczał też formularze życzeń, zaproszeń, kondolencji itp. Szczególnie jednak punktował problem stosunków (wojen, rozejmów, umów) ze Szwecją, z dodatkiem antyszwedzkich wierszy i piosenek. Samych Szwedów uznawał za fałszywych chrześcijan, biedaków dokonujących wielkich niegodziwości. Król szwedzki Gustaw Adolf był według niego tyranem, ciemiężycielem i okrutnikiem, całkowitym przeciwstawieniem dobrego i sprawiedliwego polskiego króla Zygmunta III Wazy. Interesował się sprawami konfliktów religijnych w Gdańsku, sporami [[LUTERANIE | luteran]] i [[KALWINI W GDAŃSKU | kalwinistów]], przy jednoczesnej wielkiej niechęci okazywanej katolikom. Zachwycał się kościołem NMP (obliczał jego rozmiary, podawał koszt poszczególnych sprzętów wewnątrz świątyni). Uwagę poświęcał kwestiom pogody, notował jej ekstremalne stany i wyrządzone przez nią w Gdańsku straty (w 1636 odnotował zniszczenia od burzy i ulewy w [[KOŚCIÓŁ ŚW. JAKUBA (Stare Miasto) | kościele św. Jakuba]] oraz śmierć dziewki zabitej przez piorun przy [[BRAMA BOŻEGO CIAŁA | Bramie Bożego Ciała]]). Dokonane przez niego zapiski stanowią jedno z ważniejszych źródeł umożliwiających poznanie mentalności ówczesnych gdańszczan. Notatnik przechowywany jest w [[POLSKA AKADEMIA NAUK BIBLIOTEKA GDAŃSKA | Bibliotece Gdańskiej PAN]]. <br/><br/>
Był dwukrotnie żonaty (imiona żon nieznane). Druga żona, poślubiona ok. 1640, żyła dłużej niż on (została pochowana wraz z nim po śmierci w wieku 75 lat 10 VI 1695). Pochowany w kościele NMP, w grobie nr 269. Ojciec córki Reginy (pochowana 17 III 1719 w wieku 91 lat w grobie ojca), od ślubu w kościele NMP 15 XI 1654 żony wdowca Caspra Tessina (pochowany 28 VII 1673 w grobie teściów w wieku 52 lat), właściciela kupieckiego [[OBYWATELSTWO MIEJSKIE | obywatelstwo Gdańska]], od 1663 członka [[TRZECI ORDYNEK | Trzeciego Ordynku]], któremu urodziła trójkę dzieci, oraz syna Friedricha (zm. po 1674), od ślubu 13 VIII 1762 w [[KOŚCIÓŁ ŚW. PIOTRA I PAWŁA | kościele św. Piotra i Pawła]] męża Ottilii, córki Balthasara (Balzer) Warstedego (zm. 1662), z którą miał co najmniej czworo dzieci. {{author:RED}}<br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/>
+
Był dwukrotnie żonaty (imiona żon nieznane). Druga żona, poślubiona ok. 1640, żyła dłużej niż on (została pochowana wraz z nim po śmierci w wieku 75 lat 10 VI 1695). Pochowany w kościele NMP, w grobie nr 269. Ojciec córki Reginy (pochowana 17 III 1719 w wieku 91 lat w grobie ojca), od ślubu w kościele NMP 15 XI 1654 żony wdowca Caspra Tessina (pochowany 28 VII 1673 w grobie teściów w wieku 52 lat), właściciela kupieckiego [[OBYWATELSTWO MIEJSKIE | obywatelstwo Gdańska]], od 1663 członka [[TRZECI ORDYNEK | Trzeciego Ordynku]], któremu urodziła trójkę dzieci, oraz syna Friedricha (zm. po 1674), od ślubu 13 VIII 1762 w [[KOŚCIÓŁ ŚW. PIOTRA I PAWŁA | kościele św. Piotra i Pawła]] męża Ottilii, córki Balthasara (Balzer) Warstedego (zm. 1662), z którą miał co najmniej czworo dzieci. {{author:}} [[Category: Encyklopedia]] [[Category: Ludzie]]<br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/><br/>
  
  
 
'''Bibliografia''': <br/>
 
'''Bibliografia''': <br/>
 
''Księga przyjęć do prawa miejskiego w Gdańsku 1536–1814'', wyd. Andrzej Groth, Ewa Łączyńska-Bartoszek, Dariusz Kaczor, Gdańsk 2019, t. 2, s. 41; t. VI, s. 346, 459. <br/>
 
''Księga przyjęć do prawa miejskiego w Gdańsku 1536–1814'', wyd. Andrzej Groth, Ewa Łączyńska-Bartoszek, Dariusz Kaczor, Gdańsk 2019, t. 2, s. 41; t. VI, s. 346, 459. <br/>
Bogucka Maria, ''W kręgu mentalności mieszczanina gdańskiego w XVII wieku'', [w:] ''Ars Historica. Prace z dziejów powszechnych i Polski'', Poznań 1976, s. 617–633. <br/>
+
Bogucka Maria, ''W kręgu mentalności mieszczanina gdańskiego w XVII wieku'', w: ''Ars Historica. Prace z dziejów powszechnych i Polski'', Poznań 1976, s. 617–633. <br/>
 
Hirsch Theodor, ''Danziger Gustav-Adolfslieder'', „Neue Preussische Provinzial-Blätter”, Bd. 7, 1849, s. 55–57. <br/>
 
Hirsch Theodor, ''Danziger Gustav-Adolfslieder'', „Neue Preussische Provinzial-Blätter”, Bd. 7, 1849, s. 55–57. <br/>
 
Weichbrodt Dorothea, ''Patrizier, Bürger, Einwohner der Freien und Hansestadt Danzig in Stamm- und Namentafeln vom 14.–18. Jahrhundert'', Klausdorf–Schwentine 1986–1992, Bd. 1, 225, 463;  2, 327; 5, 120. <br/>
 
Weichbrodt Dorothea, ''Patrizier, Bürger, Einwohner der Freien und Hansestadt Danzig in Stamm- und Namentafeln vom 14.–18. Jahrhundert'', Klausdorf–Schwentine 1986–1992, Bd. 1, 225, 463;  2, 327; 5, 120. <br/>
Zientara Włodzimierz, ''Hancke Michał'', [w:] ''Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego'', t. II, Gdańsk 1994, s. 160.
+
Zientara Włodzimierz, ''Hancke Michał'', w: ''Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego'', t. II, Gdańsk 1994, s. 160.
 
+
 
+
 
+
 
+
[[Category: Hasła w przygotowaniu]]
+

Wersja z 09:57, 8 gru 2023


MICHAEL HANCKE (pochowany 12 VIII 1644 w wieku 37 lat, Gdańsk), pisarz miejski Urzędu Wyżyny, autor notatnika. Jego dziad Andreas w 1555 był kupcem w Gubinie. Syn kramarza Michaela (pochowany 11 III 1641 w gdańskim kościele Najświętszej Marii Panny (NMP) w wieku 82 lat), od 16 II 1691 posiadającego obywatelstwo Gdańska i od tego roku pisarza Urzędu Wyżyny (urząd zarządzający gdańskimi posiadłościami na Wyżynie przez trzech rajców i płatnego pisarza), i jego drugiej, poślubionej w kościele NMP 28 X 1599 żony Anny (pochowana w tymże kościele 6 IV 1655 w wieku 75 lat), córki Bartholomeusa Grossa i Elisabeth. Miał siedem sióstr oraz dwóch braci: Bartholomeusa (pochowany 30 III 1677 w wieku 69 lat), który 11 XI 1650 wystarał się o potwierdzenie kupieckiego obywatelstwa Gdańska i Andreasa (ur. ok. 1620), trzykrotnie żonatego, ojca dwóch synów.

Otrzymał staranne wykształcenie, znał m.in. dobrze język łaciński. Już w młodości, w czasie choroby ojca, zastępował go na urzędzie pisarza Urzędu Wyżyn i objął po nim ten urząd. W 1629 przejął od ojca również prowadzony przez niego notatnik i do skromnych wpisów od tego roku dokonywał znacznie obszerniejszych własnych. Zapisywał aktualne wydarzenia interesujące gdańskich mieszczan (polityczne i społeczne; przy opisach posługiwał się godzinami, czyli korzystał z zegara). Wpisywał do notatnika zasłyszane w gdańskich karczmach wiersze, teksty piosenek, anegdoty i dowcipy (często frywolne), nowości przekazywane drogą ustną i w formie ulotek, zamieszczał też formularze życzeń, zaproszeń, kondolencji itp. Szczególnie jednak punktował problem stosunków (wojen, rozejmów, umów) ze Szwecją, z dodatkiem antyszwedzkich wierszy i piosenek. Samych Szwedów uznawał za fałszywych chrześcijan, biedaków dokonujących wielkich niegodziwości. Król szwedzki Gustaw Adolf był według niego tyranem, ciemiężycielem i okrutnikiem, całkowitym przeciwstawieniem dobrego i sprawiedliwego polskiego króla Zygmunta III Wazy. Interesował się sprawami konfliktów religijnych w Gdańsku, sporami luteran i kalwinistów, przy jednoczesnej wielkiej niechęci okazywanej katolikom. Zachwycał się kościołem NMP (obliczał jego rozmiary, podawał koszt poszczególnych sprzętów wewnątrz świątyni). Uwagę poświęcał kwestiom pogody, notował jej ekstremalne stany i wyrządzone przez nią w Gdańsku straty (w 1636 odnotował zniszczenia od burzy i ulewy w kościele św. Jakuba oraz śmierć dziewki zabitej przez piorun przy Bramie Bożego Ciała). Dokonane przez niego zapiski stanowią jedno z ważniejszych źródeł umożliwiających poznanie mentalności ówczesnych gdańszczan. Notatnik przechowywany jest w Bibliotece Gdańskiej PAN.

Był dwukrotnie żonaty (imiona żon nieznane). Druga żona, poślubiona ok. 1640, żyła dłużej niż on (została pochowana wraz z nim po śmierci w wieku 75 lat 10 VI 1695). Pochowany w kościele NMP, w grobie nr 269. Ojciec córki Reginy (pochowana 17 III 1719 w wieku 91 lat w grobie ojca), od ślubu w kościele NMP 15 XI 1654 żony wdowca Caspra Tessina (pochowany 28 VII 1673 w grobie teściów w wieku 52 lat), właściciela kupieckiego obywatelstwo Gdańska, od 1663 członka Trzeciego Ordynku, któremu urodziła trójkę dzieci, oraz syna Friedricha (zm. po 1674), od ślubu 13 VIII 1762 w kościele św. Piotra i Pawła męża Ottilii, córki Balthasara (Balzer) Warstedego (zm. 1662), z którą miał co najmniej czworo dzieci.








Bibliografia:
Księga przyjęć do prawa miejskiego w Gdańsku 1536–1814, wyd. Andrzej Groth, Ewa Łączyńska-Bartoszek, Dariusz Kaczor, Gdańsk 2019, t. 2, s. 41; t. VI, s. 346, 459.
Bogucka Maria, W kręgu mentalności mieszczanina gdańskiego w XVII wieku, w: Ars Historica. Prace z dziejów powszechnych i Polski, Poznań 1976, s. 617–633.
Hirsch Theodor, Danziger Gustav-Adolfslieder, „Neue Preussische Provinzial-Blätter”, Bd. 7, 1849, s. 55–57.
Weichbrodt Dorothea, Patrizier, Bürger, Einwohner der Freien und Hansestadt Danzig in Stamm- und Namentafeln vom 14.–18. Jahrhundert, Klausdorf–Schwentine 1986–1992, Bd. 1, 225, 463; 2, 327; 5, 120.
Zientara Włodzimierz, Hancke Michał, w: Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. II, Gdańsk 1994, s. 160.

⇦ WRÓĆ
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania