WYBORY DO SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO 27 V 1990 ROKU

Z Encyklopedia Gdańska
(Różnice między wersjami)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
 
(Nie pokazano 13 wersji utworzonych przez jednego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
{{web}}
 
{{web}}
'''WYBORY DO SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO 27 V 1990 ROKU'''. Reforma samorządu terytorialnego po 1989, wraz z reformą gospodarki, była podstawowym elementem przebudowy ustroju państwa. Ustawodawstwo w tej sprawie przyjęto 8 III i 10 V 1990. Wbrew dotychczasowej praktyce (jednolity system władzy państwowej) samorząd miał mieć charakter wyłącznie lokalny. Gminy otrzymały własny majątek i osobowość prawną, co oznaczało prawo do zawierania umów, sprzedaży i nabywania nieruchomości, zaciągania pożyczki bankowej, emitowania obligacji. Organa wykonawcze samorządu terytorialnego podporządkowano wyłącznie wybieralnym ciałom uchwałodawczym tego samorządu: radom gminny lub radom miejskim. Na straży samodzielności gmin stały sądy administracyjne.<br/><br/>
+
[[File: Ulotka_zaproszenie.jpg |thumb| Ulotka zapraszająca na spotkanie przedwyborcze]]
Przez rok po wyborach do tzw. sejmu kontraktowego z 4 VI 1989 na szczeblu lokalnym trwał przejściowy okres swoistej dwuwładzy. Nadal funkcjonowała Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku, a na stanowisku wojewody gdańskiego jako reprezentant rządu w terenie zasiadał [[JĘDYKIEWICZ JERZY |  Jerzy Jędykiewicz]], podległe mu wydziały sprawowały funkcję drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym. <br/><br/>
+
[[File: Ulotka_wyborcza_Gdańskiego_Komitetu_Obywatelskiego.jpg |thumb| Ulotka wyborcza Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego]]
Prezydentem Gdańska na mocy decyzji Miejskiej Rady Narodowej z 23 XI 1989 został [[PASIŃSKI JERZY | Jerzy Pasiński]]. Pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory do samorządu terytorialnego odbyły się 27 V 1990. Wojewódzkie Biuro Wyborcze mieściło się w gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku przy ulicy Okopowej. Zarządzeniem z 6 IV 1990 wojewódzki komisarz wyborczy ustalił granice i numery jednomandatowych okręgów wyborczych, w Gdańsku było ich 10.<br/><br/>
+
'''WYBORY DO SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO 27 V 1990'''. Reforma samorządu terytorialnego po 1989, wraz z reformą gospodarki, była podstawowym elementem przebudowy ustroju państwa. Ustawodawstwo w tej sprawie przyjęto 8 III i 10 V 1990. Wbrew dotychczasowej praktyce (jednolity system władzy państwowej) samorząd miał mieć charakter wyłącznie lokalny. Gminy otrzymały własny majątek i osobowość prawną, co oznaczało prawo do zawierania umów, sprzedaży i nabywania nieruchomości, zaciągania pożyczki bankowej, emitowania obligacji. Organa wykonawcze samorządu terytorialnego podporządkowano wyłącznie wybieralnym ciałom uchwałodawczym tego samorządu: radom gminnym lub radom miejskim. Na straży samodzielności gmin stały sądy administracyjne.<br/><br/>
Komisje wyborcze, które przystąpiły do pracy w pierwszej dekadzie kwietnia były powoływane na wniosek kończących kadencję i odchodzących do historii rad narodowych. Przygotowanie wyborów w Gdańsku było ostatnim zadaniem działającej od 9 VII 1945. Miejskiej Rady Narodowej, jej przewodniczący, Janusz Lewiński, powołał następujące osoby do Gdańskiej Komisji Wyborczej: Andrzej Powałowski (przewodniczący), Andrzej Kwiatkowski (wiceprzewodniczący), Jacek Piskozub (sekretarz), [[BIERNACKI MAREK | Marek Biernacki]], Andrzej Cieśliński, Andrzej Gajos, Krystian Gast, Leszek Gęba, Zbigniew Gryszkiewicz, Leszek Jankowski, [[KURSKA ANNA MARIA | Anna Kurska]], Ryszard Łukaszewski, Maria Piwnicka, Grzegorz Pliszka, Ewa Wilczek, Henryk Wojciechowski, Andrzej Wyszkowski.<br/><br/>
+
Przez rok po wyborach, do tzw. sejmu kontraktowego z 4 VI 1989, na szczeblu lokalnym trwał przejściowy okres swoistej dwuwładzy. Nadal funkcjonowała Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku, a na stanowisku wojewody gdańskiego jako reprezentant rządu w terenie zasiadał [[JĘDYKIEWICZ JERZY, wojewoda gdański |  Jerzy Jędykiewicz]], podległe mu wydziały sprawowały funkcję drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym. Prezydentem Gdańska na mocy decyzji Miejskiej Rady Narodowej z 23 XI 1989 został [[PASIŃSKI JERZY, prezydent Gdańska | Jerzy Pasiński]]. <br/><br/>
Organizacje, które zamierzały wysunąć kandydatów na radnych, mogły starać się o bezpłatny czas antenowy w okresie od 17 do 30 kwietnia. Wnioski w tej sprawie należało złożyć do 13 IV 1990 w Biurze Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego. Trzynastu ugrupowaniom przyznano w Telewizji Polskiej po dwie minuty czasu antenowego w programie przedwyborczym, a w Polskim Radiu mogły one prezentować swoich kandydatów dwukrotnie po trzy minuty. Natomiast Rada Porozumienia Komitetów Obywatelskich „Solidarność” – grupująca ponad 40 komitetów – dysponowała czasem w większym wymiarze: w telewizji 19, a w radiu 90 minut.<br/><br/>
+
Pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory do samorządu terytorialnego odbyły się 27 V 1990. Wojewódzkie Biuro Wyborcze mieściło się w gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku przy ulicy Okopowej. Zarządzeniem z 6 IV 1990 wojewódzki komisarz wyborczy ustalił granice i numery jednomandatowych okręgów wyborczych, w Gdańsku było ich 10.<br/><br/>
27 IV 1990 r. oficjalnie uruchomiono kampanię wyborczą kandydatów Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność” utworzonego 17 II 1990 r., zrzeszającego dzielnicowe i osiedlowe komitety, które korzystały z zaplecza lokalowego Biura Poselsko-Senatorskiego Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego w Gdańsku z [[STAROŚCIAK JACEK | Jackiem Starościakiem]] jako dyrektorem, jego siedziba mieściła się przy ulicy Dyrekcyjnej. <br/><br/>
+
W sumie w Gdańsku o mandat radnego konkurowało 276 kandydatów z 21 komitetów wyborczych, a frekwencja wyniosła blisko 46%, co było wynikiem wyróżniającym się na tle całego kraju, w wyborach wzięło udział nieco ponad 42% uprawnionych do głosowania Polaków. Spośród 377.112 uprawnionych do głosowania mieszkańców Gdańska 155.137 oddało swój głos. Tego samego dnia odbyło się referendum w sprawie budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu. W Gdańsku ponad 88% biorących udział w referendum wypowiedziało się przeciw budowie elektrowni. Dekadę później dzień ten ogłoszono świętem samorządu terytorialnego. <br/><br/>
+
{| class="tableGda"
Mandat w nowej Radzie Miasta Gdańska otrzymało 60 radnych, aż 59 to byli członkowie Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego, który łącznie wystawił 67 kandydatów. Tylko jedno miejsce przypadło reprezentantowi „Sojuszu na rzecz Gdańska”, [[SZYDŁOWSKI ANDRZEJ | Andrzejowi Szydłowskiemu]], reprezentującemu Cech Rzemiosł.<br/><br/>
+
 
+
{| class="tableGda"  
+
|-
+
|+ Radni Miasta Gdańska I kadencji w latach 1990–1994
+
 
|-
 
|-
! style="width: 150px" | Imię i nazwisko
+
|+ Okręgi wyborcze na terenie Gdańska utworzone przed wyborami samorządowymi w 1990 roku
! style="width: 100px" | Zawód
+
! style="width: 250px" | Wiek
+
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | [[ADAMOWICZ PAWEŁ BOGDAN | Paweł Adamowicz]]
+
! style="width: 150px" | Dzielnice i ulice wchodzące w okręg wyborczy
| style="vertical-align:top" | prawnik
+
! style="width: 400px" | Liczba radnych wybieranych w okręgu
| style="vertical-align:top" | 24
+
! style="width: 200px" | Liczba mieszkańców
 +
! style="width: 150px" | Liczba mieszkańców przypadająca na jeden mandat
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Ryszard Bartel
+
| style="vertical-align:top" | Brzeźno, Nowy Port, Zielony Trójkąt
| style="vertical-align:top" | pracownik naukowy
+
| style="vertical-align:top" | 5
| style="vertical-align:top" | 56
+
| style="vertical-align:top" | 41.126
 +
| style="vertical-align:top" | 8.225
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Andrzej Bądkowski
+
| style="vertical-align:top" | Przeróbka, Stogi, Sobieszewo, Olszynka-Rudniki
| style="vertical-align:top" | inżynier chemik
+
| style="vertical-align:top" | 5
| style="vertical-align:top" | 44
+
| style="vertical-align:top" | 33.352
 +
| style="vertical-align:top" | 6.672
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Tomasz Bedyński
+
| style="vertical-align:top" | Stare Miasto, Główne Miasto, Stare Przedmieście, Dolne Miasto – ul. Łąkowa i Elbląska
| style="vertical-align:top" | nauczyciel
+
| style="vertical-align:top" | 6
| style="vertical-align:top" | 37
+
| style="vertical-align:top" | 42.649
 +
| style="vertical-align:top" | 7.108
 
|-
 
|-
| Marek Berndt
+
| style="vertical-align:top" | Orunia, Lipce-Św. Wojciech, Chełm-Biskupia Górka, Chełm Spółdzielczy
| nauczyciel akademicki
+
| style="vertical-align:top" | 6
| 54
+
| style="vertical-align:top" | 45.827
 +
| style="vertical-align:top" | 7. 860
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | [[BYCZKOWSKI WŁODZIMIERZ | Włodzimierz Byczkowski]]
+
| style="vertical-align:top" | Siedlce-Południe, Siedlce-Północ, Siedlce-Zachodnie, Suchanino, Morena, Kokoszki
| style="vertical-align:top" | technik budowalny
+
| style="vertical-align:top" | 8
| style="vertical-align:top" | 34
+
| style="vertical-align:top" | 62.882
 +
| style="vertical-align:top" | 7.860
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Jerzy Fryzowski
+
| style="vertical-align:top" | Al. Zwycięstwa, Matejki, Batorego, Niedźwiednik, al. Wojska Polskiego, Janka Krasickiego
| style="vertical-align:top" | mistrz wodnokanalizacyjny
+
| style="vertical-align:top" | 7
| style="vertical-align:top" | 40
+
| style="vertical-align:top" | 55.224
 +
| style="vertical-align:top" | 7.889
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | [[GLEINERT TADEUSZ | Tadeusz Gleinert]]
+
| style="vertical-align:top" | Konopnickiej, Kochanowskiego, al. Legionów
| style="vertical-align:top" | nauczyciel
+
| style="vertical-align:top" | 5
| style="vertical-align:top" | 45
+
| style="vertical-align:top" | 39.786
 +
| style="vertical-align:top" | 7.957
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Mieczysław Gnich
+
| style="vertical-align:top" | Zaspa Młyniec, Zaspa Rozstaje
| style="vertical-align:top" | spawacz
+
| style="vertical-align:top" | 5
| style="vertical-align:top" | 51
+
| style="vertical-align:top" |     33.601
 +
| style="vertical-align:top" |        6.720
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Bogusław Gołąb
+
| style="vertical-align:top" | Przymorze Dąbrowszczaków, Bloki Leningradzkie, Kołobrzeska
| style="vertical-align:top" | technolog
+
Przymorze-Śląska, Przymorze-Jagiellońska, Przymorze-Piastowska, Mściwoja
| style="vertical-align:top" | 44
+
| style="vertical-align:top" | 7
 +
| style="vertical-align:top" |       55.793
 +
| style="vertical-align:top" |         7.970
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Zofia Gosz
+
| style="vertical-align:top" | Jelitkowo Tysiąclecia, Wejhera, Żabianka, Budowlani,
| style="vertical-align:top" | ekonomistka
+
Oliwa, Osowa
| style="vertical-align:top" | 49
+
| style="vertical-align:top" |      6
 +
| style="vertical-align:top" |         47. 018
 +
| style="vertical-align:top" |           7.836
 
|-
 
|-
| style="vertical-align:top" | Maciej Gromadzki
+
| class="authorEgTab" | {{author: SB }}
| style="vertical-align:top" | biolog
+
|}
| style="vertical-align:top" | 50
+
[[Category: Encyklopedia]] [[Category: Przestrzeń miasta]]
|-
+
Komisje wyborcze, które przystąpiły do pracy w pierwszej dekadzie kwietnia, były powoływane na wniosek kończących kadencję i odchodzących do historii rad narodowych. Przygotowanie wyborów w Gdańsku było ostatnim zadaniem działającej od 9 VII 1945 Miejskiej Rady Narodowej, jej przewodniczący, Janusz Lewiński, powołał do Gdańskiej Komisji Wyborczej następujące osoby: Andrzeja Powałowskiego (jako przewodniczącego), Andrzeja Kwiatkowskiego (jako wiceprzewodniczącego), Jacka Piskozuba (jako sekretarza), [[BIERNACKI MAREK, polityk, poseł | Marka Biernackiego]], Andrzeja Cieślińskiego, Andrzeja Gajosa, Krystiana Gasta, Leszka Gębę, Zbigniewa Gryszkiewicza, Leszka Jankowskiego, [[KURSKA ANNA MARIA, sędzia, adwokat, polityk | Annę Kurską]], Ryszarda Łukaszewskiego, Marię Piwnicką, Grzegorza Pliszkę, Ewę Wilczek, Henryka Wojciechowskiego, Andrzeja Wyszkowskiego.<br/><br/>
| style="vertical-align:top" | [[GRZELAK GRZEGORZ | Grzegorz Grzelak]]
+
Organizacje, które zamierzały wysunąć kandydatów na radnych, mogły starać się o bezpłatny czas antenowy w okresie od 17 do 30 kwietnia. Wnioski w tej sprawie należało złożyć do 13 IV 1990 w Biurze Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego. Trzynastu ugrupowaniom przyznano w Telewizji Polskiej po dwie minuty czasu antenowego w programie przedwyborczym, w Polskim Radiu mogły one prezentować swoich kandydatów dwukrotnie po trzy minuty. Natomiast Rada Porozumienia Komitetów Obywatelskich „Solidarność” – grupująca ponad 40 komitetów – dysponowała czasem w większym wymiarze: w telewizji 19, a w radiu 90 minut.<br/><br/>
| style="vertical-align:top" | geograf
+
27 IV 1990 oficjalnie rozpoczęto kampanię wyborczą kandydatów Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, utworzonego 17 II 1990. Zrzeszał on komitety dzielnicowe i osiedlowe, korzystał z zaplecza lokalowego Biura Poselsko-Senatorskiego Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego w Gdańsku (z [[STAROŚCIAK JACEK, prezydent Gdańska | Jackiem Starościakiem]] jako dyrektorem) przy ul. Dyrekcyjnej. <br/><br/>
| style="vertical-align:top" | 37
+
W Gdańsku o mandat radnego konkurowało 276 kandydatów z 21 komitetów wyborczych, frekwencja wyniosła blisko 46%, co było wynikiem wyróżniającym się na tle kraju (w wyborach wzięło udział nieco ponad 42% uprawnionych do głosowania). Spośród 377.112 uprawnionych do głosowania mieszkańców Gdańska głos oddało 155.137. Tego samego dnia odbyło się referendum w sprawie budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu. W Gdańsku ponad 88% biorących udział w referendum wypowiedziało się przeciw budowie elektrowni. Dekadę później dzień ten ogłoszono świętem samorządu terytorialnego. <br/><br/>
|-
+
Mandat w nowej Radzie Miasta Gdańska otrzymało 60 radnych, 59 było członkami Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego, który łącznie wystawił 67 kandydatów. Jedno miejsce przypadło reprezentantowi „Sojuszu na rzecz Gdańska”, [[SZYDŁOWSKI ANDRZEJ, mistrz piekarsko-cukierniczy, radny | Andrzejowi Szydłowskiemu]], reprezentującemu Cech Rzemiosł. Zob. spis radnych: [[RADA MIEJSKA, po 1945 | Rada Miejska: tabela Rada Miejska 1990–1994]]. <br/><br/>
| style="vertical-align:top" | Roman Grzenia
+
Uroczysta sesja inauguracyjna odbyła się 5 VI 1990 w Wielkiej Sali Wety (Sali Białej) [[RATUSZ GŁÓWNEGO MIASTA | Ratusza Głównego Miasta]]. Obrady otworzył przewodniczący Gdańskiej Komisji Wyborczej, Andrzej Powałowski, z uwagi na chorobę najstarszego wiekiem radnego, [[HALCEWICZ-PLESKACZEWSKI ZDZISŁAW, radny | Zdzisława Halcewicza-Pleskaczewskiego]], sesję zgodnie z tradycją, do momentu wyboru przewodniczącego, poprowadził wicesenior, [[KRZYŻANOWSKI JERZY, profesor Politechniki Gdańskiej, radny | prof. Jerzy Krzyżanowski]]. Prezydent Gdańska przedstawił Radzie Miasta Gdańska stan miasta i budżetu, a także sprawozdanie z działalności Urzędu Miejskiego oraz bieżące problemy i plany rozwoju. Następnie najmłodszy spośród członków Rady, [[ADAMOWICZ PAWEŁ BOGDAN, prezydent Gdańska | Paweł Adamowicz]], odczytał rotę, na którą radni złożyli ślubowanie: „Ślubuję uroczyście jako radny pracować dla dobra i pomyślności gminy, działać zgodnie z prawem oraz interesem gminy i jej mieszkańców, troszczyć się o ich sprawy oraz nie szczędzić sił dla wykonania zadań gminy”. <br/><br/>
| style="vertical-align:top" | inżynier środowiska
+
Uroczysta część sesji zakończyła się odśpiewaniem hymnu państwowego. Podczas sesji roboczej dokonano wyboru [[JAMROŻ FRANCISZEK STEFAN, prezydent Gdańska| Franciszka Jamroża]] na przewodniczącego Rady Miasta Gdańska. Pierwszym po 1945 wybranym w demokratycznym trybie prezydentem Gdańska podczas sesji 10 VII 1990 został Jacek Starościak.<br/><br/>
| style="vertical-align:top" | 53
+
Zakończenie I kadencji RMG miało miejsce 27 V 1994. Po mszy w [[KOŚCIÓŁ WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY | kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny]], koncelebrowanej przez [[BOGDANOWICZ STANISŁAW, proboszcz kościoła NMP | ks. Stanisława Bogdanowicza]], odbyła się uroczysta sesja w Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta, podczas której radni między innymi wysłuchali pożegnalnego przemówienia przewodniczącego Rady Miasta Gdańska [[JANUSZAJTIS ANDRZEJ, fizyk, popularyzator wiedzy o Gdańsku, honorowy obywatel Gdańska | Andrzeja Januszajtisa]], który pełnił tę funkcję od 11 XII 1990. Na uroczystościach nie pojawiło się 11 radnych, wśród nich Franciszek Jamroż, od 14 VI 1991 zasiadający na stanowisku prezydenta Gdańska. Do momentu ukonstytuowania się nowej Rady Miasta władzę w mieście sprawował prezydent wraz z Zarządem Miasta.<br/><br/>
|-
+
W latach 1990–1994 spośród 60 radnych Gdańska odeszło trzech: Andrzej Zagozdon, [[OKOŃSKI ZBIGNIEW WOJCIECH, radny, minister| Zbigniew Okoński]], zmarło dwóch: [[SMOLAREK PRZEMYSŁAW LEON, dyrektor Muzeum Morskiego w Gdańsku | Przemysław Smolarek]] i Zdzisław Halcewicz-Pleskaczewski. Jako że zgodnie z przepisami dwukrotnie w momencie wygaśnięcia mandatu nie było możliwości uzupełnienia składu Rady (wszyscy kandydaci z okręgu otrzymali mandaty radnych) od 1993 liczyła ona 58 członków.<br/><br/>
| style="vertical-align:top" | Eugeniusz Grzymała
+
Gdański samorząd pierwszej kadencji łączyła jedność ideowa i nade wszystko chęć odsunięcia od władzy nomenklatury minionego reżimu. Niewielką natomiast rolę odegrały w wyborach do samorządu programy kandydatów, które były bardzo ogólnikowe. Od 1991 postępował proces formowania się odrębnych ugrupowań w postaci klubów radnych, przy czym kryterium afiliacji wynikało zazwyczaj z układów personalnych. Partie polityczne dopiero z czasem zaczęły organizować gdańską scenę polityczną. {{author: SB}} [[Category: Encyklopedia]] [[Category: Życie miasta]]
| style="vertical-align:top" | ślusarz
+
|style="vertical-align:top" | 54
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[HALCEWICZ-PLESKACZEWSKI ZDZISŁAW | Zdzisław Halcewicz-Pleskaczewski]]
+
| style="vertical-align:top" | inżynier elektryk, emeryt
+
| style="vertical-align:top" | 68
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Irena Jabłońska-Kaszewska
+
| style="vertical-align:top" | profesor medycyny
+
| style="vertical-align:top" | 62
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[JANUSZAJTIS ANDRZEJ | Andrzeja Januszajtisa]]
+
| style="vertical-align:top" | fizyk
+
| style="vertical-align:top" | 61
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[JAMROŻ FRANCISZEK STEFAN| Franciszek Jamroż]]
+
| style="vertical-align:top" | inżynier elektryk
+
| style="vertical-align:top" | 47
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[JAŚKIEWICZ STEFAN | Stefan Jaśkiewicz]]
+
| style="vertical-align:top" | nauczyciel akademicki
+
| style="vertical-align:top" | 37
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[KACZOROWSKI MICHAŁ| Michał Kaczorowski]]
+
| style="vertical-align:top" | inżynier łączności
+
| style="vertical-align:top" |  55
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Maria-Marek Kalicki
+
| style="vertical-align:top" | inżynier leśnik
+
| style="vertical-align:top" | 48
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[KAWKA JANUSZ | Janusz Kawka]]
+
| style="vertical-align:top" | magister inżynier, technik
+
| style="vertical-align:top" | 55
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Krzysztof Kosik
+
| style="vertical-align:top" | rzemieślnik
+
| style="vertical-align:top" | 38
+
|-
+
| style="vertical-align:top" |  [[KRZYŻANOWSKI JERZY |Jerzy Krzyżanowski]]
+
| style="vertical-align:top" | pracownik naukowy
+
| style="vertical-align:top" | 61
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Antoni Kunikowski
+
| style="vertical-align:top" | doktor chemii
+
| style="vertical-align:top" | 41
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Maria Lackorzyńska
+
| style="vertical-align:top" | chemik
+
| style="vertical-align:top" | 55
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Andrzej Malinowski
+
| style="vertical-align:top" | zaopatrzeniowiec
+
| style="vertical-align:top" | 49
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Józef Masternak
+
| style="vertical-align:top" | ekonomista
+
| style="vertical-align:top" | 44
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[MĘKAL TADEUSZ | Tadeusz Mękal]]
+
| style="vertical-align:top" | inżynier środowiska
+
| style="vertical-align:top" | 33
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Bernard Mikołowski
+
| style="vertical-align:top" | inżynier techniki kolejowej
+
| style="vertical-align:top" | 41
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Maria Małkowska
+
| style="vertical-align:top" | magister ekonomii
+
| style="vertical-align:top" | 42
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Stanisława Małgorzata Niewczas
+
| style="vertical-align:top" | pielęgniarka
+
| style="vertical-align:top" | 39
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[NOCNY WALDEMAR | Waldemar Nocny]]
+
| style="vertical-align:top" | nauczyciel historii
+
| style="vertical-align:top" | 38
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[OGÓRKOWSKI JULIUSZ ROMAN | Juliusz Ogórkowski]]
+
| style="vertical-align:top" | specjalista ds. informatyki
+
| style="vertical-align:top" | 42
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[OKOŃSKI ZBIGNIEW WOJCIECH| Zbigniew Okoński]]
+
| style="vertical-align:top" | magister ekonomii
+
| style="vertical-align:top" | 41
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[OLSZEWSKI RYSZARD | Ryszard Olszewski]]
+
| style="vertical-align:top" | technik automatyk
+
| style="vertical-align:top" | 39
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Ryszard Piasecki
+
| style="vertical-align:top" | inżynier budowy okrętów
+
| style="vertical-align:top" | 46
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[PISKORSKI MAREK | Marek Piskorski]]
+
| style="vertical-align:top" | architekt urbanista
+
| style="vertical-align:top" | 41
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[ROWIŃSKI HENRYK KAZIMIERZ | Henryk Rowiński]]
+
| style="vertical-align:top" | technik elektronik
+
| style="vertical-align:top" | 41
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Zofia Ruszkowska
+
| style="vertical-align:top" | lekarz medycyny przemysłowej
+
| style="vertical-align:top" | 36
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[SADOWSKI ZBIGNIEW | Zbigniew Sadowski]]
+
| style="vertical-align:top" | ekonomista
+
| style="vertical-align:top" | 40
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[SAMPŁAWSKI HENRYK | Henryk Sampławski]]
+
| style="vertical-align:top" | nauczyciel akademicki
+
| style="vertical-align:top" | 58
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[SARNOWSKA-JACKOWSKA KRYSTYNA MARIA | Krystyna Sanowska–Jackowska]]
+
| style="vertical-align:top" | historyk sztuki
+
| style="vertical-align:top" | 48
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Andrzej Skrzypek
+
| style="vertical-align:top" | filolog
+
| style="vertical-align:top" | 42
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Andrzej Słomiński
+
| style="vertical-align:top" | inżynier elektronik
+
| style="vertical-align:top" | 40
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[SMOLAREK PRZEMYSŁAW LEON | Przemysław Smolarek]]
+
| style="vertical-align:top" | historyk
+
| style="vertical-align:top" | 65
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[SOSIŃSKA-PARCHOWSKA ANNA | Anna Sosińska-Parchowska]]
+
| style="vertical-align:top" | nauczycielka
+
| style="vertical-align:top" | 43
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[STAROŚCIAK JACEK | Jacek Starościak]]
+
| style="vertical-align:top" | inżynier
+
| style="vertical-align:top" | 43
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Grzegorz Sulikowski
+
| style="vertical-align:top" | architekt
+
| style="vertical-align:top" | 35
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[SZERSZEŃSKI JERZY | Jerzy Szerszeński]]
+
| style="vertical-align:top" | inżynier technologii żywności
+
| style="vertical-align:top" | 52
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Leszek Szumichora
+
| style="vertical-align:top" | projektant instalacji sanitarnych
+
| style="vertical-align:top" | 40
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | [[SZYDŁOWSKI ANDRZEJ | Andrzej Szydłowski]]
+
| style="vertical-align:top" | piekarz
+
| style="vertical-align:top" | 45
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Bogdan Szymczuk
+
| style="vertical-align:top" | ekonomista
+
| style="vertical-align:top" | 37
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Dariusz Śmiałkowski
+
| style="vertical-align:top" | inżynier budownictwa lądowego
+
| style="vertical-align:top" | 31
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Jerzy Toruński
+
| style="vertical-align:top" | kosztorysant
+
| style="vertical-align:top" | 53
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Krzysztof Włodarczyk
+
| style="vertical-align:top" | inżynier rybołówstwa morskiego
+
| style="vertical-align:top" | 43
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Tadeusz Wyganowski
+
| style="vertical-align:top" | technik budowlany
+
| style="vertical-align:top" | 53
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Lucyna Zabiełło
+
| style="vertical-align:top" | pracownik umysłowy
+
| style="vertical-align:top" | 40
+
|-
+
| style="vertical-align:top" | Andrzej Zagozdon
+
| style="vertical-align:top" | technik elektroenergetyk
+
| style="vertical-align:top" | 45
+
|-
+
| class="authorEgTab" | {{author: SB}}
+
|}<br/><br/>
+
Uroczysta sesja inauguracyjna odbyła się 5 VI 1990 r. w Wielkiej Sali Wety [[RATUSZ GŁÓWNEGO MIASTA | Ratusza Głównego Miasta]]. Obrady otworzył przewodniczący Gdańskiej Komisji Wyborczej, Andrzej Powałowski, składając gratulacje z okazji wyboru, a także życząc sukcesów i pomyślności dla gdańskiej wspólnoty samorządowej. Z uwagi na chorobę najstarszego wiekiem radnego [[HALCEWICZ-PLESKACZEWSKI ZDZISŁAW | Zdzisława Halcewicza-Pleskaczewskiego]] sesję zgodnie z tradycją, do momentu wyboru przewodniczącego, poprowadził nieco młodszy wicesenior [[KRZYŻANOWSKI JERZY | prof. Jerzy Krzyżanowski]]. Prezydent Gdańska przedstawił przed Radą Miasta Gdańska stan miasta i budżetu, a także sprawozdanie z działalności Urzędu Miejskiego oraz bieżące problemy i plany rozwoju. Następnie najmłodszy spośród członków Rady, [[ADAMOWICZ PAWEŁ BOGDAN | Paweł Adamowicz]], odczytał rotę, na którą radni złożyli ślubowanie: „Ślubuję uroczyście jako radny pracować dla dobra i pomyślności gminy, działać zgodnie z prawem oraz interesem gminy i jej mieszkańców, troszczyć się o ich sprawy oraz nie szczędzić sił dla wykonania zadań gminy”.  
+
Uroczysta część sesji zakończyła się odśpiewaniem hymnu państwowego. Po niej przystąpiono do części roboczej, podczas której dokonano wyboru Franciszka Jamroża na przewodniczącego Rady Miasta Gdańska. Pierwszym po 1945 wybranym w demokratycznym trybie prezydentem Gdańska podczas sesji 10 VII 1990 został Jacek Starościak.<br/><br/>
+
Zakończenie I kadencji RMG miało miejsce 27 V 1994. Po mszy w [[KOŚCIÓŁ WNIEBOWZIĘCIA NAJŚWIĘTSZEJ MARII PANNY | kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny]], koncelebrowanej przez [[BOGDANOWICZ STANISŁAW | ks. Stanisława Bogdanowicza]] odbyła się uroczysta sesja w Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta, podczas której radni między innymi wysłuchali pożegnalnego przemówienia przewodniczącego RMG [[JANUSZAJTIS ANDRZEJ | Andrzeja Januszajtisa]], który pełnił tę funkcję od 11 XII 1990. Na uroczystościach nie pojawiło się 11 radnych, wśród nich Franciszek Jamroż, od 14 VI 1991 r. zasiadający na stanowisku prezydenta Gdańska. Do momentu ukonstytuowania się nowej RMG władze w mieście sprawował prezydent wraz z Zarządem Miasta.<br/><br/>
+
W latach 1990–1994 spośród 60 radnych Gdańska trzech odeszło: Andrzej Zagozdon, [[OKOŃSKI ZBIGNIEW WOJCIECH| Zbigniew Okoński]], dwóch zmarło: [[SMOLAREK PRZEMYSŁAW LEON | Przemysław Smolarek]] i Zdzisław Halcewicz-Pleskaczewski. Jako że zgodnie z przepisami dwukrotnie w momencie wygaśnięcia mandatu nie było możliwości uzupełnienia składu Rady (wszyscy kandydaci z okręgu otrzymali mandaty radnych) od 1993 liczyła ona 58 członków.<br/><br/>
+
Gdański samorząd pierwszej kadencji łączyła jedność ideowa i nade wszystko chęć odsunięcia od władzy nomenklatury minionego reżimu. Niewielką natomiast rolę odegrały w wyborach do samorządu programy kandydatów, które były bardzo ogólnikowe. Od 1991 postępował proces formowania się odrębnych ugrupowań w postaci klubów radnych, przy czym kryterium afiliacji wynikało zazwyczaj z układów personalnych. Partie polityczne dopiero z czasem zaczęły organizować gdańską scenę polityczną.  
+
 
+
[[Category: Hasła w przygotowaniu]]
+

Aktualna wersja na dzień 12:01, 12 gru 2023

Ulotka zapraszająca na spotkanie przedwyborcze
Ulotka wyborcza Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego

WYBORY DO SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO 27 V 1990. Reforma samorządu terytorialnego po 1989, wraz z reformą gospodarki, była podstawowym elementem przebudowy ustroju państwa. Ustawodawstwo w tej sprawie przyjęto 8 III i 10 V 1990. Wbrew dotychczasowej praktyce (jednolity system władzy państwowej) samorząd miał mieć charakter wyłącznie lokalny. Gminy otrzymały własny majątek i osobowość prawną, co oznaczało prawo do zawierania umów, sprzedaży i nabywania nieruchomości, zaciągania pożyczki bankowej, emitowania obligacji. Organa wykonawcze samorządu terytorialnego podporządkowano wyłącznie wybieralnym ciałom uchwałodawczym tego samorządu: radom gminnym lub radom miejskim. Na straży samodzielności gmin stały sądy administracyjne.

Przez rok po wyborach, do tzw. sejmu kontraktowego z 4 VI 1989, na szczeblu lokalnym trwał przejściowy okres swoistej dwuwładzy. Nadal funkcjonowała Wojewódzka Rada Narodowa w Gdańsku, a na stanowisku wojewody gdańskiego jako reprezentant rządu w terenie zasiadał Jerzy Jędykiewicz, podległe mu wydziały sprawowały funkcję drugiej instancji w postępowaniu administracyjnym. Prezydentem Gdańska na mocy decyzji Miejskiej Rady Narodowej z 23 XI 1989 został Jerzy Pasiński.

Pierwsze po II wojnie światowej wolne wybory do samorządu terytorialnego odbyły się 27 V 1990. Wojewódzkie Biuro Wyborcze mieściło się w gmachu Urzędu Wojewódzkiego w Gdańsku przy ulicy Okopowej. Zarządzeniem z 6 IV 1990 wojewódzki komisarz wyborczy ustalił granice i numery jednomandatowych okręgów wyborczych, w Gdańsku było ich 10.

Okręgi wyborcze na terenie Gdańska utworzone przed wyborami samorządowymi w 1990 roku
Dzielnice i ulice wchodzące w okręg wyborczy Liczba radnych wybieranych w okręgu Liczba mieszkańców Liczba mieszkańców przypadająca na jeden mandat
Brzeźno, Nowy Port, Zielony Trójkąt 5 41.126 8.225
Przeróbka, Stogi, Sobieszewo, Olszynka-Rudniki 5 33.352 6.672
Stare Miasto, Główne Miasto, Stare Przedmieście, Dolne Miasto – ul. Łąkowa i Elbląska 6 42.649 7.108
Orunia, Lipce-Św. Wojciech, Chełm-Biskupia Górka, Chełm Spółdzielczy 6 45.827 7. 860
Siedlce-Południe, Siedlce-Północ, Siedlce-Zachodnie, Suchanino, Morena, Kokoszki 8 62.882 7.860
Al. Zwycięstwa, Matejki, Batorego, Niedźwiednik, al. Wojska Polskiego, Janka Krasickiego 7 55.224 7.889
Konopnickiej, Kochanowskiego, al. Legionów 5 39.786 7.957
Zaspa Młyniec, Zaspa Rozstaje 5 33.601 6.720
Przymorze Dąbrowszczaków, Bloki Leningradzkie, Kołobrzeska

Przymorze-Śląska, Przymorze-Jagiellońska, Przymorze-Piastowska, Mściwoja

7 55.793 7.970
Jelitkowo Tysiąclecia, Wejhera, Żabianka, Budowlani,

Oliwa, Osowa

6 47. 018 7.836
SB

Komisje wyborcze, które przystąpiły do pracy w pierwszej dekadzie kwietnia, były powoływane na wniosek kończących kadencję i odchodzących do historii rad narodowych. Przygotowanie wyborów w Gdańsku było ostatnim zadaniem działającej od 9 VII 1945 Miejskiej Rady Narodowej, jej przewodniczący, Janusz Lewiński, powołał do Gdańskiej Komisji Wyborczej następujące osoby: Andrzeja Powałowskiego (jako przewodniczącego), Andrzeja Kwiatkowskiego (jako wiceprzewodniczącego), Jacka Piskozuba (jako sekretarza), Marka Biernackiego, Andrzeja Cieślińskiego, Andrzeja Gajosa, Krystiana Gasta, Leszka Gębę, Zbigniewa Gryszkiewicza, Leszka Jankowskiego, Annę Kurską, Ryszarda Łukaszewskiego, Marię Piwnicką, Grzegorza Pliszkę, Ewę Wilczek, Henryka Wojciechowskiego, Andrzeja Wyszkowskiego.

Organizacje, które zamierzały wysunąć kandydatów na radnych, mogły starać się o bezpłatny czas antenowy w okresie od 17 do 30 kwietnia. Wnioski w tej sprawie należało złożyć do 13 IV 1990 w Biurze Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego. Trzynastu ugrupowaniom przyznano w Telewizji Polskiej po dwie minuty czasu antenowego w programie przedwyborczym, w Polskim Radiu mogły one prezentować swoich kandydatów dwukrotnie po trzy minuty. Natomiast Rada Porozumienia Komitetów Obywatelskich „Solidarność” – grupująca ponad 40 komitetów – dysponowała czasem w większym wymiarze: w telewizji 19, a w radiu 90 minut.

27 IV 1990 oficjalnie rozpoczęto kampanię wyborczą kandydatów Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”, utworzonego 17 II 1990. Zrzeszał on komitety dzielnicowe i osiedlowe, korzystał z zaplecza lokalowego Biura Poselsko-Senatorskiego Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego w Gdańsku (z Jackiem Starościakiem jako dyrektorem) przy ul. Dyrekcyjnej.

W Gdańsku o mandat radnego konkurowało 276 kandydatów z 21 komitetów wyborczych, frekwencja wyniosła blisko 46%, co było wynikiem wyróżniającym się na tle kraju (w wyborach wzięło udział nieco ponad 42% uprawnionych do głosowania). Spośród 377.112 uprawnionych do głosowania mieszkańców Gdańska głos oddało 155.137. Tego samego dnia odbyło się referendum w sprawie budowy elektrowni jądrowej w Żarnowcu. W Gdańsku ponad 88% biorących udział w referendum wypowiedziało się przeciw budowie elektrowni. Dekadę później dzień ten ogłoszono świętem samorządu terytorialnego.

Mandat w nowej Radzie Miasta Gdańska otrzymało 60 radnych, 59 było członkami Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego, który łącznie wystawił 67 kandydatów. Jedno miejsce przypadło reprezentantowi „Sojuszu na rzecz Gdańska”, Andrzejowi Szydłowskiemu, reprezentującemu Cech Rzemiosł. Zob. spis radnych: Rada Miejska: tabela Rada Miejska 1990–1994.

Uroczysta sesja inauguracyjna odbyła się 5 VI 1990 w Wielkiej Sali Wety (Sali Białej) Ratusza Głównego Miasta. Obrady otworzył przewodniczący Gdańskiej Komisji Wyborczej, Andrzej Powałowski, z uwagi na chorobę najstarszego wiekiem radnego, Zdzisława Halcewicza-Pleskaczewskiego, sesję zgodnie z tradycją, do momentu wyboru przewodniczącego, poprowadził wicesenior, prof. Jerzy Krzyżanowski. Prezydent Gdańska przedstawił Radzie Miasta Gdańska stan miasta i budżetu, a także sprawozdanie z działalności Urzędu Miejskiego oraz bieżące problemy i plany rozwoju. Następnie najmłodszy spośród członków Rady, Paweł Adamowicz, odczytał rotę, na którą radni złożyli ślubowanie: „Ślubuję uroczyście jako radny pracować dla dobra i pomyślności gminy, działać zgodnie z prawem oraz interesem gminy i jej mieszkańców, troszczyć się o ich sprawy oraz nie szczędzić sił dla wykonania zadań gminy”.

Uroczysta część sesji zakończyła się odśpiewaniem hymnu państwowego. Podczas sesji roboczej dokonano wyboru Franciszka Jamroża na przewodniczącego Rady Miasta Gdańska. Pierwszym po 1945 wybranym w demokratycznym trybie prezydentem Gdańska podczas sesji 10 VII 1990 został Jacek Starościak.

Zakończenie I kadencji RMG miało miejsce 27 V 1994. Po mszy w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, koncelebrowanej przez ks. Stanisława Bogdanowicza, odbyła się uroczysta sesja w Wielkiej Sali Wety Ratusza Głównego Miasta, podczas której radni między innymi wysłuchali pożegnalnego przemówienia przewodniczącego Rady Miasta Gdańska Andrzeja Januszajtisa, który pełnił tę funkcję od 11 XII 1990. Na uroczystościach nie pojawiło się 11 radnych, wśród nich Franciszek Jamroż, od 14 VI 1991 zasiadający na stanowisku prezydenta Gdańska. Do momentu ukonstytuowania się nowej Rady Miasta władzę w mieście sprawował prezydent wraz z Zarządem Miasta.

W latach 1990–1994 spośród 60 radnych Gdańska odeszło trzech: Andrzej Zagozdon, Zbigniew Okoński, zmarło dwóch: Przemysław Smolarek i Zdzisław Halcewicz-Pleskaczewski. Jako że zgodnie z przepisami dwukrotnie w momencie wygaśnięcia mandatu nie było możliwości uzupełnienia składu Rady (wszyscy kandydaci z okręgu otrzymali mandaty radnych) od 1993 liczyła ona 58 członków.

Gdański samorząd pierwszej kadencji łączyła jedność ideowa i nade wszystko chęć odsunięcia od władzy nomenklatury minionego reżimu. Niewielką natomiast rolę odegrały w wyborach do samorządu programy kandydatów, które były bardzo ogólnikowe. Od 1991 postępował proces formowania się odrębnych ugrupowań w postaci klubów radnych, przy czym kryterium afiliacji wynikało zazwyczaj z układów personalnych. Partie polityczne dopiero z czasem zaczęły organizować gdańską scenę polityczną. SB

⇦ WRÓĆ
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania