ANGIELSKI STEFAN ZYGMUNT, rektor Akademii Medycznej w Gdańsku

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Stefan Angielski
Stefan Angielski, 2017

STEFAN ZYGMUNT ANGIELSKI (ur. 6 I 1929 Luboml (Wołyń, obecnie Ukraina)), lekarz, naukowiec, rektor Akademii Medycznej w Gdańsku (AMG). Syn Juliana (ur. 6 VIII 1899), funkcjonariusza polskiej policji państwowej (starszy posterunkowy), aresztowanego w nocy z 9 na 10 X 1939 (wcześniej zbiegł z kolumny jenieckiej), zamordowanego w 1940 przez NKWD w Bykowni koło Kijowa, i Olgi (22 II 1908 - 5 III 1982 Gdańsk), córki Stefana i Justyny Dyczko. 13 IV 1940 roku z rodziną wywieziony do Kazachstanu, do Woroszyłowskiego Miaso-sowchozu. Po odmowie przez matkę przyjęcia obywatelstwa rosyjskiego i skazaniu ją na więzienie (pracowała w kopalni w Karagandzie), dwa lata przebywał w sierocińcach. Powrócił do Polski w 1946, maturę uzyskał w Kielcach w 1949, w liceum dla pracujących.

W latach 1949-1954 studiował na Wydziale Lekarskim AMG w Gdańsku. Od 1952 do 1958 młodszy asystent i asystent w Katedrze Chemii Fizjologicznej AMG, od roku 1958 doktor. W latach 1958–1964 adiunkt w Pracowni Patobiochemii Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN, 1960–1961 przebywał na stypendium Fundacji Rockefellera w Columbia University USA. Od 1963 doktor habilitowany (docent). W latach 1964–1999 kierownik zorganizowanej przez siebie Pracowni, następnie Katedry Biochemii Klinicznej AMG (pierwszej tego typu w Polsce), od 1973 profesor nadzwyczajny (tytularny), od 1980 profesor zwyczajny. W latach 1970–1975 dyrektor Instytutu Patologii AMG, w 1975–1978 prorektor ds. nauki AMG, 1990–1993 rektor AMG. Od 1999, po przejścia na emeryturę, kierownik Zespołu Nefrologii Komórkowej i Molekularnej Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej Polskiej Akademii Nauk (PAN) i AMG. Od 2007 rektor Wyższej Szkoły Zarządzania (Powiślańskiej Szkoły Wyższej) w Kwidzynie, wykładał biochemię i diagnostykę laboratoryjną na Wydziale Nauk o Zdrowiu.

W latach 1967–1982 wojewódzki konsultant ds. diagnostyki laboratoryjnej, 1975–1978 ekspert ds. genetyki człowieka WHO. Visiting profesor w Washington University Seattle, Mayo Clinic Rochester (USA), Uniwersytecie w Bazylei (Szwajcaria), Klinice Nefrologii w Würzburgu (Niemcy) i Zakładzie Chemii Klinicznej w Kopenhadze oraz Århus (Dania).

Specjalista w zakresie biochemii klinicznej i patobiochemii nerek. Jego prace dotyczą biochemicznych i bioenergetycznych aspektów funkcji nerek; transportu biologicznego aminokwasów, fosforanów, wapnia i nukleozydów; metabolicznej i hormonalnej regulacji filtracji kłębuszkowej między innymi w cukrzycy; neurotoksyczności; gospodarki elektrolitowo-wodnej i kwasowo-zasadowej oraz analityki medycznej.

Od roku 1989 członek korespondent, od 2002 członek rzeczywisty PAN, członek korespondent Polskiej Akademii Umiejętności (od 2005), także Ukraińskiej Akademii Nauk (od 1998) i Europejskiej Akademii Nauki i Sztuki (od 1989). W latach 1980-1991 członek Zarządu Międzynarodowego Towarzystwa Nefrologicznego, w 1976-1979 prezes Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Laboratoryjnej, od 1995 członek honorowy Amerykańskiego Towarzystwa Fizjologicznego i Polskiego Towarzystwa Nefrologicznego. W 1989 członek założyciel oddziału gdańskiego Związku Sybiraków, 1992–2002 jego prezes. W 1992 założyciel Funduszu „Stypendium Sybirackie”, umożliwiające osobom pochodzenia polskiego ze Wschodu podjęcie studiów na gdańskich uczelniach. Zaangażowany w umożliwienie powrotu z Syberii i Kazachstanu do Polski potomków deportowanych (kilkadziesiąt osób, głównie lekarzy i inżynierów). W 1991 inicjator powołania miesięcznika „Gazeta AMG”. Opublikował między innymi prace Biochemia kliniczna w praktyce lekarskiej (1983), Nadciśnienie tętnicze (2004), Nefrologia (2004).

Odznaczony między innymi Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1998), Medalem Komisji Edukacji Narodowej (1998), Medalem 50-lecia Akademii Medycznej w Gdańsku (1996), Medalem Polskiego Towarzystwa Hematologów i Transplantologów, Distinguished Medal Kidney Foundation (USA, 1994), medalem „Gloria Medicinae” Polskiego Towarzystwa Lekarskiego (2008), laureat Nagrody Naukowej Miasta Gdańska im. Jana Heweliusza (1990; nagrody miasta Gdańska). Od 2020 roku doktor honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego.

Żonaty był z Urszulą z domu Kurasz (29 I 1933 - 22 XI 2020 Gdańsk), ojciec Eweliny, Marii, Anny i Jadwigi.

⇦ WRÓĆ
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania