SZPOR STANISŁAW

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Błąd przy generowaniu miniatury Chyba brakuje pliku /home/fundacjagdansk/domains/gdansk.gedanopedia.pl/public_html/images/4/46/Stanisław_Szpor_medal.jpg
Medal poświęcony Stanisławowi Szporowi, 2007

STANISŁAW JÓZEF SZPOR (5 IV 1908 Lwów – 10 IV 1981 Gdańsk), profesor Politechniki Gdańskiej (PG). Syn Anny z domu Kudasiewicz i dr Łucjana Szpora, uczestnika obrony Lwowa w 1919, dyrektora jednego z banków w Warszawie. W 1926 ukończył Państwowe Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Warszawie, studiował na Wydział Elektryczny Politechniki Warszawskiej (PW), od 1931 inżynier elektryk. Początkowo pracował jako asystent na PW, od 1933 w Fabryce Aparatów Elektrycznych Kazimierz Szpotański, był kierownikiem Działu Transformatorów Mierniczych i Aparatów Rentgenowskich. W 1934 doktor na podstawie rozprawy Nowe metody badania fal uskokowych, od 1939 doktor habilitowany na podstawie rozprawy Nowe rozwiązania w dziedzinie suchych transformatorów mierniczych.

Uczestnik kampanii wrześniowej, za udział w obronie Warszawy odznaczony 25 IX 1939 Krzyżem Walecznych. Przez Węgry dotarł do Francji, w której obronie walczył w 1940 w szeregach 1. Kompanii 2. Kaniowskiego Batalionu Saperów 2. Dywizji Strzelców Pieszych jako starszy saper z cenzusem. Wraz z dywizją w latach 1940–1945 internowany w Szwajcarii.

Po zwolnieniu z obozu 30 X 1945 pracował w biurze studiów francuskiego przedsiębiorstwa elektrotechnicznego Ateliers de Constructions Electriques de Delle w Lyonie. Do Polski wrócił w początkach 1947, przez kilka miesięcy był dyrektorem Centralnego Biura Studiów i Konstrukcji Aparatów Wysokiego Napięcia w Warszawie. Od września 1947 pracownik PG z tytułem profesora nadzwyczajnego, od 1966 profesor zwyczajny. Specjalista w zakresie techniki wysokich napięć, elektryczności atmosferycznej i aparatów elektrycznych, współtwórca elektryki polskiej. Organizował katedrę Wysokich Napięć na Wydziale Elektrycznym, której był następnie kierownikiem. Prowadził badania dotyczące piorunów i ochrony odgromowej. Autor między innymi pierwszych w Polsce skryptów z zajmującej go dyscypliny: Technika izolacyjna i Miernictwo wysokonapięciowe (1948). Uczony i konstruktor cieszący się międzynarodowym prestiżem. Miłośnik Tatr, autor między innymi zasad zachowywania się turysty w czasie burzy w górach. Cierpiał na psychozę maniakalno-depresyjną, w 1967 przebywał 157 dni na zwolnieniach lekarskich, w 1968 przeszedł na wcześniejsza emeryturę. Nie znajduje potwierdzenia opinia, że zmuszony został do odejścia z pracy w wyniku wydarzeń marca 1968 roku.

Żonaty był z Jadwigą z domu Szwabowicz, ojciec Marii i Zofii (mgr inż. architekta) i Lucjana (matematyka). Pochowany w grobowcu rodziny Kudasiewiczów na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Od 1983 roku jego imię nosi audytorium na Wydziale Elektrotechniki i Automatyki PG (z tablicą upamiętniającą). W 2007 Zarząd Oddziału Gdańskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich i Wydział Elektroniki i Automatyki PG wydał poświęcony mu (z podobizną na awersie) medal pamiątkowy według projektu Dąbrówki Tyślewicz. MA









Bibliografia:
Źródła:
Archiwum Politechniki Gdańskiej, sygn. 5288, Zespół Pracownicy Naukowi.
Literatura:
Andrzejewski Marek, Szpor Stanisław, w: Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, red. Z. Nowak, t. 4, Gdańsk 1997, s. 318–319 (tu wcześniejsze opracowania).
Andrzejewski Marek, Marzec 1968 w Trójmieście, Warszawa–Gdańsk 2008, s. 225.

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii