RHETE DAVID FRIEDRICH

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Kaznodziei polskiego przy kościele św. Piotra i Pawła Dawida Kałaja, Idea Regis, to jest na szczęśliwą elekcję… monarchy Jana III [Sobieskiego] kazanie, Gdańsk 1674, wydał David Friedrich Rhete
Frontyspis kalendarza Friedricha Büthnera na 1693, wydanego przez Davida Friedricha Rhetego

DAVID FRIEDRICH RHETE (około 1630 Gdańsk – 30 VI 1694 Gdańsk), drukarz, poeta. Syn Georga Rhetego i Anny z domu Richter, brat między innymi Philippa Christiana. Od 1648 był uczniem Gimnazjum Akademickiego, drukarstwa wyuczył się w oficynie ojca przy ul. Rzeźnickiej (w miejscu obecnej ul. Żabi Kruk 3) ( drukarstwo i drukarnie). Po śmierci ojca zakład prowadziła matka Anna, pomagał jej wraz z bratem Philippem Christianem do chwili nieformalnego podziału spadku w 1651. Wydzielając (od 1655 już formalnie) części ojcowskiego spadku obu synom, Anna Rhete zobowiązała synów, aby nie szkodzili sobie nawzajem w prowadzeniu działalności i nie konkurowali pomiędzy sobą. Współpracował z matką w zarządzie drukarni do chwili jej śmierci w 1659.

Podobnie jak jego ojciec tytułował się drukarzem miejskim i gimnazjalnym. W 1677 otrzymał od króla polskiego Jana III Sobieskiego przywilej na wydawanie elementarzy, katechizmów i wybranych rodzajów druków religijnych. W 1678 podjął współpracę z Jacobem Breynem, u którego został kierownikiem prywatnej oficyny. W 1685 otrzymał od Rady Miejskiej przywilej na wyłączny druk pism związanych z gdańskim Gimnazjum Akademickim. Podobnie jak poprzedni właściciele zakładu wydawał druki na potrzeby władz miejskich, a także środowisk naukowych i literackich Gdańska.

W 1691 założył stałą gazetę gdańską „Danziger Ordinari Freytags-Zeitung”. Drukował też utwory okolicznościowe własnego autorstwa. Z wydawnictw polskojęzycznych drukował kolejne wydania rozmówek Nicolausa Volckmara oraz podręcznik Jana Karola Woyny. Prowadził spory z katolicką drukarnią w Oliwie i przyjmował zlecenia jezuitów z klasztoru w Starych Szkotach. Wydał Psalm 128 przetłumaczony przez Jana Kochanowskiego i czasopismo „Bericht durch Pommern”.

Ocenia się, że wytłoczył ponad 250 pozycji o objętości ponad 2.000 arkuszy. Żonaty od 1655 (imię żony nieznane), ojciec Andreasa Gabriela, Christiana Georga, Gottfrieda i Anny Cathariny, od 1676 żony Georga Richtera (zm. przed 1708), z którym wydał wspólnie kilka prac. Po jego śmierci, w 1695 drukarnię nabył od Anny i Georga Richtera Johann Zacharias Stolle. PP





















Bibliografia:
Archiwum Państwowe Gdańsk, sygn. 300,6/46, Bl. 22v-23r i 300,6/47, Bl. 173r (sprzedaż drukarni Johannowi Stolle).
Nowak Zbigniew, Rhete Dawid Fryderyk, w: Słownik Biograficzny Pomorza Nadwiślańskiego, t. 4, Gdańsk 1994, s. 59-60.
Paluchowski Piotr, Drukarze z ulicy Rzeźnickiej. Właściciele drukarni Rady Miejskiej i Gimnazjum Akademickiego na Starym Przedmieściu, w: Historie gdańskich dzielnic, t. 2: Stare Przedmieście, red. Janusz Dargacz i Katarzyna Kurkowska, Gdańsk 2019, s. 210-211.
Rhete Dawid Fryderyk, w: Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, t. 4: Pomorze, opr. Alodia Kawecka-Gryczowa i Krystyna Korotajowa, Wrocław-Warszawa-Kraków 1962, s. 347-353.

⇦ WRÓĆ
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania