LENDZION ANTONI

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Polscy posłowie do Volkstagu Antoni Lendzion (z lewej)
i Bronisław Budzyński
Błąd przy generowaniu miniatury Chyba brakuje pliku /home/fundacjagdansk/domains/gdansk.gedanopedia.pl/public_html/images/c/c9/1_Apolonia_Ogryczak.jpeg
Od lewej: Berta Lendzion, Apolonia Ogryczak, Maria Maliszewska, Józef Czyżewski

ANTONI LENDZION (10 VII 1888 Szampława koło Lubawy – 22 III 1940 Stutthof), krawiec, działacz społeczno-polityczny, patron gdańskiej ulicy. Syn flisaka Józefa i Marii z Laskowskich. Osierocony w dzieciństwie, wychowywał się u stryja, toruńskiego krawca. W Toruniu ukończył szkołę podstawową i rzemieślniczą. Od 1908 roku prowadził w Gdańsku własny warsztat krawiecki, od 1911 był prezesem sekcji krawieckiej Zjednoczenia Zawodowego Polskiego w Gdańsku. Podczas I wojny światowej służył w wojsku niemieckim (do 15 I 1919). W 1919 był członkiem kierownictwa Rady Żołnierzy Polaków w Gdańsku.

Po utworzeniu II Wolnego Miasta Gdańska (WMG) stał się czołowym działaczem politycznym, społecznym i związkowym gdańskiej Polonii (założyciel Związku Byłych Żołnierzy Polaków, członek Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, Towarzystwa Śpiewaczego „Lutnia”), jej przedstawiciel w Volkstagu III, IV i VI kadencji (1928–1930, 1930–1933 i 1935–1939). Na forum gdańskiego parlamentu i w innych miejscach bronił interesów polskiej ludności. Faktyczny przywódca w II WMG Zjednoczenia Zawodowego Polskiego, w latach 1925–1932 redaktor jego organu, „Związkowca”. W 1921 roku współzałożyciel, a w okresie 1928–1937 wiceprezes Gminy Polskiej.

Jeden ze współautorów ogłoszonego w 1928 roku memoriału Tragiczna przyszłość Polonii gdańskiej, w którym poddano krytyce politykę władz polskich wobec gdańskiej Polonii. Działał na rzecz przezwyciężenia rozbicia organizacyjnego Polaków w II WMG. Od 1937 roku wiceprezes Zarządu Głównego Gminy Polskiej Związku Polaków w Wolnym Mieście Gdańsku i prezes zarządu Zjednoczenia Zawodowego Polskiego Zrzeszenia Pracy.

W sierpniu 1939 roku nie skorzystał z możliwości wyjazdu do Polski; aresztowany 1 IX 1939 wraz z synami Maksymilianem i Leonem, był przetrzymywany w Victoriaschule. Osadzony w obozie Stutthof został rozstrzelany w masowej egzekucji. Prochy w 1947 roku ekshumowano i pochowano na cmentarzu na Zaspie. Patron jednej z ulic we Wrzeszczu (do 1945 Kastanienweg).

Od 18 VIII 1913 roku był żonaty z Bertą Wikland (1 VIII 1892 – 24 X 1968). Oprócz synów Maksymiliana (2 II 1914 – 31 III 1993), od 1931 pracownika PKP w Gdańsku, więźnia obozów w Stutthofie, Sachsenhausen i Mauthausen-Gusen, po wojnie także pracującego na kolei, oraz Leona, miał córkę Łucję (2 VIII 1920 – 24 XII 1998), uczennicę Gimnazjum Polskiego i Polskich Szkół Handlowych w Gdańsku, od 26 VIII 1939 żonę Antoniego Bellinga, pracownika gdańskich kolei, więźnia Stutthofu.

18 XII 2020 imię Antoniego Lendziona otrzymał tramwaj Pesa Jazz Duo nr 1068. MA

Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania
Partner Główny



Wydawca Encyklopedii Gdańska i Gedanopedii


Partner technologiczny Gedanopedii