ŁOSOWSKI ALFONS

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Alfons Łosowski przy gipsowym modelu posągu króla Zygmunta Augusta z Ratusza Głównego Miasta, Sień Gdańska, 1948
Alfons Łosowski przy pracy
Fontanna z rzeźbą Alfonsa Łosowskiego przy Teatrze Wybrzeże, 1967
Fontanna na skwerze Heweliusza z rzeźbą „Fregta”
Fontanna z rzeźbą Mors przy ul. Szerokiej, lata 60. XX wieku
Fontanna z rzeźbą Mors przy ul. Szerokiej, 2018
Rzeźby Alfonsa Łosowskiego ustawione przy ul. Św. Ducha, 1972
Rzeźby Alfonsa Łosowskiego nad Potokiem Oliwskim, na pierwszym planie Centaur, 2018

ALFONS ŁOSOWSKI (4 I 1908 Orkiewicze, powiat Nowogródek, obecna Białoruś – 27 VI 1988 Gdańsk), rzeźbiarz, malarz, rysownik. Syn rolnika. Do 1939 studiował na Wydziale Sztuk Pięknych uniwersytetu w Wilnie, podczas II wojny światowej żołnierz Armii Krajowej i pułku zapasowego I Armii Ludowego Wojska Polskiego. Po wojnie osiedlił się w Gdańsku, zatrudniony w Przedsiębiorstwie Państwowe Pracownie Konserwacji Zabytków. Kierując pracownią rzeźby kamiennej (1946–1955), wykonał wiele rekonstrukcji i replik zabytkowych rzeźb, reliefów, detali architektonicznych odbudowywanego Gdańska, między innymi uczestniczył w odtworzeniu figury Zygmunta Augusta z wieży Ratusza Głównego Miasta (1948–1950), fasad kamienic nr 37 i 45 przy ul. Długiej oraz nr 3, 26, 28, 40, 41 ( Złota Kamieniczka), 42, 43 i przedproża nr 45 przy Długim Targu (1953–1954). Uczestniczył też w socrealistycznych wystawach plastyki (Głowa robotnicy, 1950; Dziecko w przedszkolu, 1952; Portret kamieniarza, 1954). Prowadził indywidualną pracownię przy ul. Mariackiej.

Jego portrety, figury, formy zoomorficzne i fantastyczne, rzadziej abstrakcyjne, są zwykle syntetyczne, zwarte i obłe, sugerują organiczność i wewnętrzną energię, podkreślają jakość kamiennego tworzywa, znaczenie ma też kolor granitu, od jasnego przez czerwony po czerń. W późniejszej twórczości używał także drewna, w którym drastyczna ingerencja nie niweczy, ale ujawnia strukturę, fakturę i wewnętrzny rysunek tkanki. Rzeźby artysty odwołują się do pierwotnej symboliki, archetypów, do rzeźby kultowej, niekiedy totemicznej.

Autor między innymi pomnika na cmentarzu Żołnierzy Radzieckich w Gdańsku ( cmentarze na terenie Śródmieścia. Zespół przy ul. Giełguda), o architekturze parawanowej, wklęsłej ściany z reliefowymi tablicami (1949) oraz prac w przestrzeni miasta (14 rzeźb), stojących od 1963 na zieleńcach Głównego i Starego Miasta. Prace te oficjalnie przekazał miastu na własność 20 XII 1966 podczas uroczystości w siedzibie Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki. Były to: Ptak, Foka, Mamut, Rytm, Zwierz – na skwerze wzdłuż ówczesnej al. Leningradzkiej (ul. Podwale Przedmiejskie), Lotos, Centaur, Królewicz, Abstrakcja – przy ul. św. Ducha, Legenda – Norwidowi – Wrzeszcz (przy Cristal), Macierzyństwo – przy ul. Świerczewskiego (Nowe Ogrody), Marabut – ul. Piwna, przy kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, Mors – fontanna przy ul. ul. Szerokiej, Korweta – w latach 1964–2002 element fontanny przy Wielkim Młynie (na skwerze Heweliusza). Do tego doszły trzy rzeźby: Arlekin, Pelikan, Mandryl ustawione w Miejskim Ogrodzie Zoologicznym Wybrzeża. Po likwidacji zieleńców, w latach 2003–2007 zostały częściowo przeniesione na północną stronę Potoku Oliwskiego, na zieleniec między ul. Subisława i ul. Pomorską, i ustawione w kolejności: Korweta, Królewicz, Lotos, Abstrakcja, Centaur (w 2008 rzeźbę zdewastowano, odnowiona).

Jego dziełem są również pomniki-popiersia książąt Świętopełka i Mściwoja II w Parku Oliwskim. Prace artysty znajdowały się lub znajdują także w trójmiejskich instytucjach (między innymi w Urzędzie Wojewódzkim, hotelach Hevelius i Posejdon), w zbiorach muzealnych (Muzea Narodowe w Gdańsku, Szczecinie, Warszawie) oraz kolekcjach za granicą (Niemcy, Szwecja, Holandia, Belgia). Rzeźbę Doktor zakupiło Ministerstwo Kultury podczas wystawy XV-lecia Polskiego Dzieła Plastycznego w Muzeum Narodowym w Warszawie, Głowa rybaka przedstawiano na Międzynarodowym Holenderskim Festiwalu Rzeźby w 1963, zorganizowanym pod patronatem UNESCO, przedstawiano ją także w Antwerpii i Arnhem, w 1972 jego rzeźby, w tym Portret rybaczki, prezentowano w berlińskim Treptower Park.

W 1967 w plebiscycie „Wieczoru Wybrzeża” został wybrany na gdańszczanina roku. Uhonorowano go między innymi Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1972), medalem „Tysiąclecia Państwa Polskiego” (1966), medalem „X Wieków Gdańska” (1966), odznakami „Za Zasługi dla Gdańska” (1966) i „Zasłużonym Ziemi Gdańskiej” (1972), odznaką honorową za działalność dla miasta Gdańska (1971), honorowym medalem Wojewódzkiej Rady Narodowej za działalność kulturalną (1971). W 1973 otrzymał nagrodę kulturalną Przewodniczącego Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdańsku, w 1984 prezydenta Miasta Gdańska.

Był żonaty z Marią (30 VI 1911 – 7 VI 2008 Gdańsk); ojciec Sławomira Łosowskiego, założyciela zespołu Kombi. Został pochowany na cmentarzu Srebrzysko (na nagrobku data urodzin: 4 I 1912). EKA

⇦ WRÓĆ
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania