GEDANIA, klub sportowy

Z Encyklopedia Gdańska
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

< Poprzednie Następne >
Drużyna bokserska Gedanii, 1933. Od lewej: kierownik drużyny Franciszek Lewicki, sekretarz Eryk Muller, trener Martin Arlt, Franciszek Sierocki, Jan Zieliński, Wacław Jaskółkowski (brązowy medalista Mistrzostw Polski
w 1931 w wadze muszej), Paweł Chmielewski, Jan Hirsch (mistrz Pomorza w 1932), Kurt Neuman (mistrz Pomorza w 1933), Jan Meller, Aleksander Chistowski (wicemistrz Polski w 1934 w wadze ciężkiej)
Sekcja strzelecka Gedanii, od lewej: Stanisław Antczak, Antoni Góralski, Leon Błoch, Kazimierz Kliszkowiak, Aleksander Sierański, Aleksander Fedasz, Ksawery Tuchołka, Antoni Góralczyk, lata 30. XX wieku
Mecz piłkarski Warszawianka–Gedania (1:3), 3 IV 1939. Piłka
w siatce gdańskiego bramkarza Klemensa Borusa (1913–1942)
Ponowne otwarcie stadionu Gedani przy ul. Dzierżyńskiego (al. Legionów) 12 IV 1959, z lewej drużyna Juranda Malbork , z prawej Gedanii
Stadion Gedanii, lata 60. XX wieku
Stadion Gedanii, lata 60. XX wieku
Tablica pamięci członków Gedanii

KLUB SPORTOWY GEDANIA, założony 15 IX 1922. Początkowo działała tylko sekcja piłki nożnej (pierwszy towarzyski mecz rozegrano 29 X 1922 w Sopocie z Sopockim Klubem Sportowym 0:10, pierwszy w Gdańsku (na stadionie miejskim Heinrich-Ehlers-Sportplatz) 6 I 1923 z Posnanią 1:6); na początku lat 30. XX wieku klub miał kilkanaście drużyn piłkarskich. W 1924 powstały sekcje lekkoatletyczna i strzelecka, w 1926 tenisa ziemnego (rozwiązana w 1934), w 1928 bokserska i motocyklowa, w 1929 piłki ręcznej mężczyzn, w 1930 hokeja na lodzie i piłki ręcznej kobiet (rozwiązana w 1933), w 1934 tenisa stołowego i kolarska. W 1928 klub zrzeszał około 550 osób. Od 1924 był członkiem Baltischer Sportverband (Bałtycki Związek Sportowy), utrzymywał sportowe kontakty z klubami niemieckimi.

W sezonie 1931/1932 drużyna piłkarska zdobyła mistrzostwo okręgu II Wolnego Miasta Gdańska (WMG) – Prusy Wschodnie ( piłka nożna), w 1929 strzelcy zajęli I miejsce w Lidze Gdańska, w 1930 motocyklista Władysław Pianowski zdobył tytuł mistrza Polski. Kilku pięściarzy wywalczyło wicemistrzostwo Polski, między innymi Jan Bianga (1930). Do klubu należeli także Niemcy (do 1935) i Żydzi, utrzymywano kontakty z zespołami z głębi Polski, klub wspomagały materialnie Dyrekcja Okręgowej Kolei Państwowej i Komisariat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej, choć rozwiązywało to tylko częściowo finansowe problemy. Współpracował z Gminą Polską i innymi polskimi organizacjami. Dążył do skupienia wokół siebie wszystkich działających w II WMG polskich klubów, co popierały władze polskie, ale czemu sprzeciwiały się same kluby ( Sokół).

Początkowo zarząd klubu zbierał się w pomieszczeniach hotelu Continential. W 1923 wybudowano na Biskupiej Górce prowizoryczne boisko, w 1929 oddano do użytku pierwsze obiekty sportowe przy Heeresanger (al. Legionów) i Ringstrasse (ul. Kościuszki), finalnie wybudowano tu dwa boiska piłkarskie z sześciotorową bieżnią, dwa korty tenisowe, strzelnicę. Przeniesienie w 1934 z Gdańska do Torunia Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowej spowodowało odejście części zawodników. Konsekwencją pogorszenia stosunków polsko-niemieckich było wystąpienie klubu 5 VI 1939 z Baltischer Sportverband i przystąpienie piłkarzy do Pomorskiego Okręgu Piłki Nożnej. Zawodnikom innych sekcji odmówiono prawa reprezentowania II WMG. Podczas II wojny światowej zginęło 75 zawodników klubu.

Reaktywowany 16 V 1945 (ze Zdzisławem Skowrońskim na czele zarządu), liczył kilkanaście sekcji, a zawodnicy: Zygmunt Chychła, Brunon Bendig, Jadwiga Marko-Książek zdobywali medale olimpijskie. Zespół pięściarski w 1949 zdobył mistrzostwo Polski, w latach 1950–1956 (siedem sezonów) występował w I lidze. Sukcesy odnosiły siatkarki: mistrzostwo Polski w latach 1951, 1953, 1954 i kilkakrotnie wicemistrzostwo. Drużyna lekkoatletyczna zdobyła w 1948 halowe mistrzostwo kraju. Do kadry narodowej w okresie 1986–1989 należało 21 wioślarek i wioślarzy, w 1980 na igrzyskach olimpijskich w Moskwie wioślarki Małgorzata Dłużewska-Wieliczko i Czesława Kościańska-Szczepińska zdobyły srebrny medal. Z klubem były związane początki kariery piłkarzy Romana Korynta, Władysława Musiała (1954–1956 w Lechii Gdańsk, 182 mecze, 21 bramek), Jerzego Czubały.

Teren obiektów sportowych przy obecnej al. Legionów (wówczas ul. Dzierżyńskiego) klub odzyskał 8 IX 1957, stadion po koniecznych pracach oddano do użytku 12 IV 1959. W 2009 został sprzedany przez zarząd klubu spółce deweloperskiej pod budownictwo mieszkaniowe. Zastępczo władze miasta obiecały pod budowę nowego boiska sportowego miejsce po likwidowanej Oczyszczalni Ścieków „Zaspa” przy al. Hallera, jednak w 2020 wstrzymały pozwolenie na budowę.

W latach 1977–2010 funkcjonowała tu hala sportowa. MA

⇦ WRÓĆ
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Widok
Działania